Hà Nội đề xuất cơ chế vượt trội phát triển khu công nghệ cao

HĐND thành phố Hà Nội đã xem xét ban hành Nghị quyết quy định một số cơ chế, chính sách quản lý và phát triển khu công nghệ cao trên địa bàn Thành phố. Đây là một trong những nội dung quan trọng nhằm triển khai điểm a, b, c khoản 2 Điều 20 Luật Thủ đô năm 2026, đồng thời tạo nền tảng pháp lý cho việc phát triển các khu công nghệ cao trở thành động lực tăng trưởng mới của Thủ đô trong giai đoạn tới.

Nghị quyết quy định toàn diện các nội dung liên quan đến thành lập, mở rộng, điều chỉnh, đầu tư xây dựng, quản lý và phát triển khu công nghệ cao; cơ chế ưu đãi, hỗ trợ đầu tư; chính sách phát triển hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội; tổ chức quản lý, vận hành và khai thác các khu công nghệ cao trên địa bàn thành phố.

Một trong những điểm mới nổi bật là quy định linh hoạt về thành lập và mở rộng khu công nghệ cao. Việc hình thành các khu công nghệ cao có thể được thực hiện bằng nhiều phương thức đầu tư, gồm đầu tư công, đối tác công tư (PPP) hoặc vốn doanh nghiệp. Nghị quyết cũng cho phép thành phố xem xét thành lập hoặc mở rộng khu công nghệ cao trong những trường hợp đặc biệt nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển, kể cả khi một số điều kiện về tỷ lệ lấp đầy hoặc hạ tầng kỹ thuật chưa hoàn toàn đáp ứng.

Về quy hoạch, khu công nghệ cao được tổ chức theo hai nhóm phân khu chức năng chính. Trong đó, tối thiểu 50% diện tích đất phải dành cho các hoạt động công nghệ cao như nghiên cứu, phát triển, sản xuất công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và đào tạo nhân lực công nghệ cao. Phần diện tích còn lại được bố trí cho các hoạt động dịch vụ, thương mại và hỗ trợ phục vụ vận hành khu công nghệ cao.

Nhằm đẩy nhanh tiến độ đầu tư, Nghị quyết quy định nhiều cơ chế rút gọn thủ tục hành chính. Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp Hà Nội được trao thêm thẩm quyền trong công tác quy hoạch, thẩm định, cấp phép đầu tư, giao đất, cho thuê đất và quản lý dự án. Nhà đầu tư có thể thực hiện đồng thời thủ tục đầu tư với thủ tục giao đất, cho thuê đất, qua đó giảm đáng kể thời gian chuẩn bị và triển khai dự án.

Đối với công tác giải phóng mặt bằng, nghị quyết cho phép tách dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thành dự án độc lập. Trong trường hợp cần thiết, thành phố được triển khai công tác giải phóng mặt bằng trước khi hoàn thành thủ tục đầu tư dự án hạ tầng khu công nghệ cao. Cơ chế này nhằm tạo quỹ đất sạch sẵn sàng thu hút các nhà đầu tư chiến lược, đồng thời rút ngắn thời gian triển khai các dự án quy mô lớn.

Một nội dung đáng chú ý khác là chính sách phát triển hạ tầng xã hội trong khu công nghệ cao. Nghị quyết quy định việc xây dựng hệ thống nhà lưu trú, công trình dịch vụ thiết yếu phục vụ chuyên gia, nhà khoa học, người lao động, sinh viên và học viên làm việc, học tập trong khu công nghệ cao.

Trong đó, nhà đầu tư hạ tầng có trách nhiệm bảo đảm hoàn thành các công trình nhà lưu trú đồng bộ với hệ thống hạ tầng kỹ thuật. Trường hợp chậm triển khai, việc thu hút đầu tư thứ cấp có thể bị tạm dừng cho đến khi hoàn thành các công trình phục vụ đời sống người lao động.

Để tăng sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư, Nghị quyết đưa ra nhiều chính sách ưu đãi vượt trội về đất đai. Theo đó, các dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng khu công nghệ cao được miễn toàn bộ tiền thuê đất đối với diện tích phục vụ hoạt động công nghệ cao, đào tạo nhân lực công nghệ cao, hạ tầng kỹ thuật và nhà lưu trú. Các diện tích còn lại được miễn tiền thuê đất trong thời gian 18 năm và giảm 50% tiền thuê đất trong thời gian còn lại của dự án.

Đối với các dự án đầu tư trực tiếp vào khu công nghệ cao, nhiều lĩnh vực thuộc danh mục đặc biệt ưu đãi đầu tư sẽ được miễn toàn bộ tiền thuê đất trong suốt thời gian thuê. Các dự án thuộc lĩnh vực ưu đãi đầu tư được miễn tiền thuê đất từ 18 đến 22 năm tùy từng loại hình hoạt động.

Nghị quyết cũng dành nhiều chính sách hỗ trợ cho các dự án xây dựng nhà lưu trú. Chủ đầu tư được hưởng các ưu đãi tương tự dự án nhà ở xã hội, được áp dụng mức lợi nhuận định mức tối đa 15% chi phí đầu tư xây dựng đối với phần diện tích nhà lưu trú và được khai thác một phần diện tích thương mại, dịch vụ để bảo đảm hiệu quả đầu tư.

Đối với người lao động, chuyên gia và cán bộ làm việc tại khu công nghệ cao, dự thảo đề xuất nhiều chính sách hỗ trợ thiết thực như miễn, giảm tiền thuê nhà lưu trú; hỗ trợ một phần chi phí thuê nhà; miễn phí vé tháng sử dụng phương tiện giao thông công cộng gồm xe buýt, đường sắt đô thị và các tuyến vận tải hành khách công cộng khác.

Trong lĩnh vực đầu tư và công nghệ, dự thảo xác định rõ các tiêu chí đối với dự án đào tạo nhân lực công nghệ cao và dự án sản xuất sản phẩm công nghệ cao. Các dự án phải đáp ứng yêu cầu về năng lực tài chính, công nghệ, quản trị; ưu tiên ứng dụng công nghệ tiên tiến, công nghệ chiến lược; bảo đảm tiêu chuẩn môi trường, tiết kiệm năng lượng và thúc đẩy liên kết giữa cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu với doanh nghiệp.

Đáng chú ý, Nghị quyết đề xuất thành lập Hội đồng tư vấn chiến lược phát triển khu công nghệ cao thành phố. Hội đồng có chức năng tham mưu cho UBND thành phố và Ban Quản lý trong việc nghiên cứu, đề xuất các định hướng, cơ chế, chính sách và giải pháp phát triển hệ sinh thái công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và công nghệ chiến lược trên địa bàn Hà Nội.