Hoàn thiện cơ chế đặc thù cho phát triển Thủ đô

Nhiều vấn đề lớn được làm rõ, từ sắp xếp quỹ tài chính ngoài ngân sách, cơ chế vị trí việc làm, thu nhập tăng thêm cho cán bộ, công chức đến phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, tổ chức bộ máy và chế tài xử phạt trên địa bàn Thủ đô.

Rà soát kỹ cơ chế tổ chức bộ máy, biên chế và chính sách đãi ngộ

Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, trên cơ sở tổng hợp ý kiến thảo luận tại các tổ đại biểu, UBND thành phố đã rà soát và tiếp thu, giải trình nhiều nhóm vấn đề trọng tâm nhằm hoàn thiện các dự thảo nghị quyết thực hiện Luật Thủ đô năm 2026.

Một trong những nội dung nhận được nhiều quan tâm là việc sắp xếp các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách và thành lập Quỹ thưởng của Thủ đô. Theo báo cáo, Hà Nội hiện có 12 quỹ đang hoạt động. Dự thảo nghị quyết không quyết định trực tiếp việc sắp xếp từng quỹ mà xây dựng khung nguyên tắc, tiêu chí và thẩm quyền để triển khai trong thực tế.

UBND thành phố sẽ rà soát đầy đủ giá trị tài sản, dư nợ và xây dựng phương án xử lý phù hợp đối với từng quỹ, bảo đảm không thất thoát vốn, tài sản nhà nước và không làm gián đoạn hoạt động.

Đối với Quỹ thưởng của Thủ đô, mô hình được thiết kế trực thuộc UBND thành phố, giao Sở Nội vụ làm cơ quan thường trực theo chế độ kiêm nhiệm, không phát sinh tổ chức bộ máy và biên chế mới. Việc xét thưởng được thực hiện công khai, minh bạch, đúng đối tượng, tránh trùng lặp với các hình thức thi đua, khen thưởng hiện hành. Tiêu chí xét thưởng dựa trên giá trị đóng góp thực tế, hiệu quả, sức lan tỏa và tác động đối với sự phát triển của Thủ đô.

Về vị trí việc làm và biên chế trong hệ thống chính quyền, UBND thành phố làm rõ rằng, dự thảo nghị quyết chỉ bổ sung danh mục khung các vị trí việc làm công chức đặc thù chưa được Trung ương quy định để đáp ứng yêu cầu thực hiện Luật Thủ đô. Đối với các vị trí lãnh đạo cấp trưởng, cấp phó và các vị trí thông thường khác tiếp tục áp dụng quy định chung của Chính phủ.

Liên quan đến thẩm quyền quyết định biên chế, UBND thành phố khẳng định, theo Luật Thủ đô năm 2026, HĐND thành phố quyết định biên chế và ban hành khung chính sách, nguyên tắc, trình tự, thủ tục, danh mục vị trí việc làm đặc thù; trong khi UBND thành phố phê duyệt vị trí việc làm cụ thể của từng đơn vị trên cơ sở thẩm định của Sở Nội vụ. Đây là khâu tổ chức thực hiện, không phải chuyển giao thẩm quyền từ HĐND sang UBND.

Theo UBND thành phố, nguyên tắc giao biên chế sẽ căn cứ sát khối lượng công việc, quy mô dân số, kết quả chuyển đổi số; không thực hiện cào bằng hoặc tăng biên chế cơ học. Đối với cấp xã, các vị trí đặc thù mới phát sinh sẽ được tổng hợp để trình HĐND thành phố xem xét, quyết định.

Một nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là chính sách thu nhập tăng thêm cho cán bộ, công chức, viên chức. UBND thành phố cho biết việc chi trả thu nhập tăng thêm sẽ gắn với Quy định số 11 của Thành ủy về đánh giá hằng tháng bằng phương pháp OKR/KPI trên nền tảng HanoiWork từ tháng 6-2026.

Theo cơ chế mới, việc chi trả sẽ hoàn toàn dựa trên kết quả xếp loại với các hệ số 1,0; 0,8 và 0,5. Trong đó, khoảng cách giữa mức “Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ” và “Hoàn thành nhiệm vụ” được thiết kế gấp đôi nhằm tạo động lực phấn đấu thực chất, khắc phục tình trạng cào bằng.

Bên cạnh đó, các cơ quan, đơn vị được sử dụng 10% quỹ lương (không bao gồm phụ cấp) để thưởng đột xuất hoặc thưởng định kỳ hằng năm theo kết quả đánh giá, xếp loại chất lượng công việc.

Báo cáo tiếp thu cũng nhấn mạnh, việc đánh giá cán bộ, kể cả các chức danh do Thành ủy quản lý, sẽ được áp dụng thống nhất theo phương pháp OKR/KPI. Kết quả hoàn thành nhiệm vụ trở lên là căn cứ để chi trả thu nhập tăng thêm với mức tối đa bằng 1 lần lương ngạch bậc hoặc chức vụ.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, thành phố sẽ “phối hợp chặt chẽ với các cơ quan Thành ủy chỉ đạo, gắn trách nhiệm người đứng đầu để vận hành đồng bộ cơ chế này”.

Tăng tính linh hoạt trong quản trị và phát triển nguồn nhân lực

Liên quan tổ chức bộ máy, UBND thành phố Hà Nội tiếp tục làm rõ cơ cấu Ủy viên UBND thành phố và số lượng cơ quan chuyên môn.

Theo dự thảo, UBND thành phố có 6 Ủy viên gồm người đứng đầu các sở tham mưu lĩnh vực Văn phòng, Tài chính, Nội vụ, Tư pháp; Giám đốc Công an thành phố và Tư lệnh Bộ Tư lệnh Thủ đô.

Giải trình về việc không mặc định toàn bộ giám đốc sở là Ủy viên UBND thành phố, UBND thành phố cho rằng, cách tiếp cận này nhằm tạo tính linh hoạt, kịp thời trong điều hành, bảo đảm sự tham gia của những cơ quan có vai trò xuyên suốt trong công tác quản trị, ngân sách, pháp lý, nhân lực và điều phối hoạt động.

Đáng chú ý, Hà Nội dự kiến quy định khung tối đa không quá 18 sở, tăng 3 sở so với hiện nay. Theo UBND thành phố, việc mở rộng khung tổ chức bộ máy là cần thiết nhằm cụ thể hóa Luật Thủ đô 2026, đáp ứng yêu cầu phát triển chiến lược dài hạn và nâng cao hiệu quả quản trị trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Đối với cấp xã, thành phố đang giao Sở Nội vụ rà soát, xây dựng phương án sắp xếp bảo đảm thống nhất tên gọi các phòng chuyên môn trong toàn thành phố, nghiên cứu mô hình các tổ chức hành chính khác ở cấp xã trên cơ sở đánh giá tác động khoa học, chi tiết nhằm bảo đảm tính liên thông và hiệu quả quản lý.

Về tuyển dụng, thuê người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp nhà nước, UBND thành phố khẳng định, nguyên tắc phân cấp luôn đi đôi với kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình. Người đứng đầu được giao thẩm quyền tuyển dụng phải chịu trách nhiệm toàn diện về nhu cầu, kết quả và hiệu quả sử dụng nhân sự sau tuyển dụng.

Đáng chú ý, dự thảo nghị quyết được chỉnh lý theo hướng linh hoạt hơn để thu hút nhân lực chất lượng cao. Theo đó, đối tượng được thuê giữ vị trí người đứng đầu không bắt buộc phải là đảng viên; chỉ hạn chế kiêm nhiệm trong trường hợp có xung đột lợi ích thay vì cấm tuyệt đối.

Theo UBND thành phố, việc không quy định điều kiện là đảng viên không ảnh hưởng vai trò lãnh đạo của Đảng bởi tổ chức Đảng trong đơn vị vẫn được kiện toàn và bảo đảm thực hiện đầy đủ nguyên tắc lãnh đạo.

Một điểm đáng chú ý khác là việc tích hợp 3 nghị quyết liên quan phát triển nguồn nhân lực thành một nghị quyết chung về chính sách phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của thành phố Hà Nội.

Theo UBND thành phố, nghị quyết mới bảo đảm không trùng lặp, không bỏ sót đối tượng và cho phép người thụ hưởng nhận mức hỗ trợ cao nhất tại cùng một thời điểm.

Đối với đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao, thành phố dự kiến bố trí khoảng 15 tỷ đồng mỗi năm cho khu vực công và khoảng 212 tỷ đồng/năm cho chương trình đào tạo 1.000 nghiên cứu sinh. Các mức hỗ trợ được tính toán dựa trên mức lương tối thiểu vùng I, bảo đảm khả năng cân đối ngân sách và tăng tính cạnh tranh trong thu hút nhân tài.

Ở lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội và giao thông đường bộ, UBND thành phố cho biết, việc đề xuất tăng mức tiền phạt từ 1,5 đến 2 lần đối với một số hành vi được cân nhắc trên cơ sở tính chất vi phạm và khả năng thực thi. Thành phố cũng đã lấy ý kiến rộng rãi qua Cổng thông tin điện tử và phản biện xã hội, trong đó, đa số ý kiến đồng thuận với nội dung dự thảo.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn, quá trình tiếp thu, chỉnh lý các dự thảo nghị quyết được thực hiện theo hướng vừa bảo đảm tính chặt chẽ về pháp lý, vừa tạo dư địa linh hoạt để Hà Nội phát huy các cơ chế đặc thù theo Luật Thủ đô, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.