Thủ tướng Lê Minh Hưng: Thành phố Hồ Chí Minh phải phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò đầu tàu của cả nước

Buổi làm việc về tình hình thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, mục tiêu tăng trưởng hai con số, giải ngân vốn đầu tư công, vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, thực hiện Nghị quyết 57, phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê trên địa bàn; tình hình triển khai xây dựng dự án Luật Đô thị đặc biệt và những khó khăn, vướng mắc.

Cùng dự có Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc; các Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng, các Bộ trưởng, lãnh đạo một số bộ ngành Trung ương. Về phía thành phố Hồ Chí Minh có Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang, các đồng chí trong Ban thường vụ Thành ủy; lãnh đạo một số sở ngành địa phương.

Báo cáo của Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, trong 5 tháng đầu của năm 2026, nền kinh tế Thành phố tiếp tục phục hồi mạnh mẽ, đạt nhiều kết quả quan trọng. Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) quý 1/2026 tăng 8,27%, là mức tăng cao nhất trong khoảng 10 năm qua. Hoạt động sản xuất, kinh doanh duy trì đà tăng trưởng khá với chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 11%; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt gần 800.000 tỉ đồng, tăng 12,8% so với cùng kỳ. Các ngành du lịch, xuất nhập khẩu tiếp tục tăng trưởng, các cân đối lớn của nền kinh tế được bảo đảm. Thu ngân sách 5 tháng đạt gần 402.000 tỉ đồng, bằng 50% dự toán năm và tăng 24,3% so với cùng kỳ. Môi trường đầu tư kinh doanh tiếp tục được cải thiện, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đạt hơn 6,6 tỉ USD, bằng khoảng 60% kế hoạch năm; giải ngân vốn đầu tư công từ đầu năm đến nay đạt 16,9% kế hoạch được giao.

Mô hình chính quyền địa phương hai cấp sau hợp nhất được vận hành cơ bản ổn định, thông suốt, bước đầu phát huy hiệu quả. Thực hiện cắt giảm, đơn giản hóa 570 thủ tục hành chính, tỷ lệ cắt giảm thời gian giải quyết đạt 39,18%; tỷ lệ cắt giảm chi phí tuân thủ đạt 22,49%. Thành phố cũng triển khai quyết liệt, đồng bộ Nghị quyết 57, bước đầu tạo chuyển biến rõ nét trong mô hình tăng trưởng, xếp thứ hai cả nước về Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII); có hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo lớn nhất cả nước.

Công tác tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án được triển khai quyết liệt, đạt nhiều kết quả nổi bật, được người dân, doanh nghiệp đánh giá cao; công tác phát triển nhà ở xã hội đã có chuyển biến tích cực; nhiều khó khăn, vướng mắc về thủ tục đầu tư, đất đai và quy hoạch đã được tháo gỡ, tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án và từng bước khơi thông nguồn cung.

Văn hóa, xã hội, y tế , giáo dục, đào tạo tiếp tục được phát triển; an ninh, quốc phòng được giữ vững; có nhiều chiến công trong phòng chống các loại tội phạm, nhất là tội phạm cướp giật, tội phạm công nghệ cao, ma túy…, góp phần bảo đảm môi trường sống an toàn cho người dân và du khách quốc tế.

Tham gia ý kiến tại buổi làm việc, lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương đã phân tích làm rõ những tiềm năng, thế mạnh, kết quả đạt được, đồng thời chỉ ra những mặt còn tồn tại, hạn chế trong quá trình phát triển của thành phố, cũng như giải đáp những kiến nghị, đề xuất của Thành phố Hồ Chí Minh.

Biến cơ chế, chính sách đặc thù thành nguồn lực phát triển

Thủ tướng Lê Minh Hưng Cơ bản nhất trí với nội dung báo cáo của thành phố, cũng như các ý kiến thảo luận tại cuộc họp, phát biểu kết luận; ghi nhận và đánh giá cao những nỗ lực, kết quả quan trọng mà Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đạt được trong thời gian qua, đóng góp tích cực vào thành tựu chung của cả nước.

Thủ tướng chỉ rõ điểm nổi bật của Thành phố thời gian qua là tinh thần đổi mới, quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo; chủ động nhận diện và tập trung xử lý các khó khăn, vướng mắc lớn, đồng thời khẳng định nếu tinh thần làm việc này được duy trì, phát huy với quyết tâm cao như hiện nay thì chắc chắn Thành phố sẽ đạt được mục tiêu đã đề ra cho năm nay và các năm tiếp theo.

Sau khi điểm lại một số kết quả tích cực mà Thành phố đã đạt được trong thời gian qua, Thủ tướng cũng thẳng thắn chỉ rõ nhiều tồn tại, hạn chế cần sớm khắc phục: Dù tăng trưởng GRDP đạt khá cao nhưng vẫn thấp hơn mục tiêu đề ra và chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế, vai trò của đô thị đầu tàu, trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước. Tiến độ giải ngân đầu tư công còn chậm, thấp hơn mức bình quân cả nước; việc triển khai các cơ chế, chính sách đặc thù chưa tạo ra nhiều sản phẩm và kết quả cụ thể. Nguồn nhân lực chất lượng cao còn thiếu hụt; chất lượng đội ngũ cán bộ ở một số lĩnh vực chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn; tình trạng tâm lý e ngại trách nhiệm, trông chờ chỉ đạo cấp trên vẫn còn xuất hiện ở một số nơi. Số lượng dự án tồn đọng chưa được xử lý dứt điểm vẫn còn nhiều; các vấn đề ùn tắc giao thông, ngập úng, ô nhiễm môi trường và kết nối hạ tầng nội vùng, liên vùng tiếp tục là những điểm nghẽn lớn đối với sự phát triển.

Nhấn mạnh Thành phố Hồ Chí Minh là địa phương có quy mô kinh tế chiếm gần một phần tư GDP cả nước, Thủ tướng khẳng định việc thực hiện thành công mục tiêu tăng trưởng hai con số của cả nước phụ thuộc rất lớn vào kết quả tăng trưởng của Thành phố do đó địa phương phải phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò đầu tàu, cực tăng trưởng của nền kinh tế. Thành phố quán triệt và triển khai quyết liệt các nghị quyết, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Quốc hội và Chính phủ, nhất là các chủ trương mới về xây dựng, phát triển Thành phố trong kỷ nguyên mới; coi đây là cơ hội lịch sử với hệ thống cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội cùng mức độ phân cấp, phân quyền mạnh mẽ nhất từ trước đến nay. Thành phố Hồ Chí Minh phải biến các cơ chế này thành những chương trình, dự án và kết quả cụ thể, không để chính sách nằm trên giấy.

Nhấn mạnh vai trò của cải cách hành chính, Thủ tướng cho rằng tư duy đổi mới của lãnh đạo Thành phố cần tiếp tục được lan tỏa mạnh mẽ tới toàn bộ hệ thống chính quyền, đặc biệt là cấp cơ sở; phải tiếp tục đẩy mạnh cắt giảm thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và người dân, tạo môi trường đầu tư kinh doanh thông thoáng, cạnh tranh hơn. Về nhiệm vụ tăng trưởng, Thành phố khẩn trương rà soát toàn bộ kịch bản phát triển kinh tế năm 2026; đánh giá đầy đủ dư địa của từng ngành, từng lĩnh vực để có giải pháp khai thác hiệu quả trong các quý còn lại, nhất là đối với các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, dược phẩm, logistics, tài chính - ngân hàng và các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao.

Đối với đầu tư công, Thủ tướng lưu ý phải giao trách nhiệm cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị và người đứng đầu; xử lý nghiêm những trường hợp chậm trễ do nguyên nhân chủ quan; chủ động điều chuyển vốn từ các dự án giải ngân chậm sang các dự án có khả năng thực hiện tốt hơn, phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn được giao.

Thủ tướng cũng đề nghị Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục phát huy hiệu quả các cơ chế, chính sách đặc thù mà Quốc hội đã ban hành; nhanh chóng cụ thể hóa thành nguồn lực phát triển và các dự án có khả năng tạo tăng trưởng mới; phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành để khẩn trương xây dựng Luật Đô thị đặc biệt, trình Quốc hội xem xét trong thời gian sớm nhất; khẳng định đây là cơ hội quan trọng để Thành phố đề xuất các cơ chế, chính sách đột phá về tài chính, đất đai, đầu tư, hạ tầng, khoa học công nghệ và quản trị đô thị.

Đẩy nhanh các dự án trọng điểm cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

Nhấn mạnh vai trò của hạ tầng đối với tăng trưởng, Thủ tướng Lê Minh Hưng chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm; đồng thời chuẩn bị các điều kiện để khởi công nhiều công trình lớn trong thời gian tới như tuyến Metro số 2, cầu vượt biển Cần Giờ, tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành, cầu Thủ Thiêm 4 và nhiều dự án hạ tầng chiến lược khác.

Một nhiệm vụ quan trọng khác được Thủ tướng nhấn mạnh là tiếp tục tháo gỡ toàn bộ các dự án tồn đọng còn lại; khẳng định đây là nguồn lực rất lớn về đất đai, vốn đầu tư và cơ hội phát triển đang bị lãng phí. Thành phố cần tận dụng các cơ chế đặc thù mới để xử lý dứt điểm các dự án kéo dài, đồng thời đẩy nhanh việc sắp xếp, khai thác hiệu quả quỹ đất và tài sản công dôi dư.

Đánh giá cao những kết quả bước đầu trong triển khai Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Thủ tướng đề nghị Thành phố tiếp tục đi đầu trong lĩnh vực này; thúc đẩy liên kết giữa các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp để tạo ra các sản phẩm khoa học công nghệ có giá trị thực tiễn, hình thành các động lực tăng trưởng mới.

Thủ tướng cho rằng Thành phố Hồ Chí Minh tập trung phát triển các ngành công nghiệp chiến lược, công nghệ cao và các động lực tăng trưởng mới như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghiệp bán dẫn, công nghệ số, logistics, kinh tế xanh và năng lượng xanh; đầu tư mạnh cho hạ tầng số, xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thu hút các tập đoàn công nghệ lớn và thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo. Đối với cải cách môi trường đầu tư kinh doanh, cần tiếp tục rà soát, cắt giảm thủ tục hành chính, giảm thời gian và chi phí cho người dân, doanh nghiệp; đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu liên thông, chia sẻ dữ liệu giữa khu vực công và khu vực tư; phát triển mạnh khu vực kinh tế tư nhân, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo. Thủ tướng nhấn mạnh nhiệm vụ xây dựng và vận hành hiệu quả Trung tâm Tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh; chủ động phối hợp với các bộ, ngành xây dựng cơ chế đủ sức cạnh tranh quốc tế, thu hút các tổ chức tài chính và nhà đầu tư lớn tham gia, tạo nguồn vốn dài hạn cho phát triển.

Về quy hoạch, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu khẩn trương hoàn thiện Quy hoạch tổng thể Thành phố Hồ Chí Minh mới với tầm nhìn dài hạn, phù hợp với quy hoạch quốc gia và quy hoạch vùng Đông Nam Bộ. Sau khi hợp nhất không gian phát triển, Thành phố phải khai thác hiệu quả các tiềm năng, lợi thế mới, phát huy vai trò hạt nhân tăng trưởng của vùng Đông Nam Bộ và tăng cường liên kết với Đồng bằng sông Cửu Long, Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.

Liên quan đến chính sách nhà ở, Thủ tướng cho rằng Thành phố Hồ Chí Minh phải đi đầu trong phát triển nhà ở cho thuê; cần chuyển mạnh tư duy từ hỗ trợ sở hữu nhà ở sang bảo đảm quyền có chỗ ở của người dân; cần chủ động đề xuất các cơ chế huy động nguồn lực từ Nhà nước và khu vực tư nhân để phát triển quỹ nhà ở cho thuê, đáp ứng nhu cầu của người dân, người lao động; phát triển các khu nhà ở cho thuê gắn với khu công nghiệp, khu chế xuất và sớm triển khai các dự án quy mô lớn để tạo sản phẩm cụ thể trong năm 2026.

Đối với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Thủ tướng yêu cầu bảo đảm bộ máy vận hành thông suốt, hiệu quả; phân định rõ chức năng, nhiệm vụ giữa các cấp; đẩy mạnh chuyển đổi số, hoàn thiện hạ tầng dữ liệu và nền tảng số để kết nối đồng bộ từ Trung ương đến cơ sở; tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính đi đôi với khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung. Thành phố phải tiếp tục rà soát việc phân cấp, phân quyền; đánh giá lại chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở; chủ động sắp xếp, bố trí lại những trường hợp chưa đáp ứng yêu cầu công việc nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính quyền. Thành phố tiếp tục chủ động đề xuất các cơ chế, chính sách mới, kịp thời phản ánh những khó khăn, vướng mắc phát sinh để Trung ương, Chính phủ và các bộ, ngành phối hợp tháo gỡ.

Thủ tướng Lê Minh Hưng bày tỏ tin tưởng với quyết tâm chính trị cao, tinh thần đổi mới, sáng tạo và sự chủ động trong hành động, Thành phố Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục đạt được những kết quả tích cực hơn nữa, giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế, cực tăng trưởng lớn của cả nước và đóng góp quan trọng vào việc thực hiện các mục tiêu phát triển chung trong giai đoạn tới.