Xây dựng cấp xã thành trung tâm vận hành mới và kiến tạo phát triển

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc, Trưởng ban Chỉ đạo Trung ương về sơ kết 1 năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp chủ trì hội nghị tại điểm cầu chính Ban Tổ chức Trung ương.

Tham dự tại điểm cầu Thành ủy Hà Nội có Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Trần Đức Thắng; Phó Bí thư Thành ủy Nguyễn Văn Phong; Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Bùi Huyền Mai; Phó Chủ tịch UBND thành phố Bùi Duy Cường.

Khẳng định tính phù hợp với thực tiễn

Tại hội nghị, đại diện một số địa phương đã báo cáo tóm tắt tình hình sau một năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương hai cấp. Các đại biểu đồng thời trao đổi, thảo luận về những kết quả bước đầu đạt được, những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn và đề xuất các giải pháp nhằm tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức bộ máy trong thời gian tới.

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Hà Đông Nguyễn Thanh Xuân cho biết, sau một năm vận hành, mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã khẳng định tính phù hợp với thực tiễn. Bộ máy cơ bản ổn định, hoạt động thông suốt, giảm tầng nấc trung gian, tăng tính chủ động của cơ sở, giúp chính quyền phường nắm sát địa bàn, kịp thời giải quyết các vấn đề dân sinh và những vụ việc phát sinh. Việc ủy quyền giải quyết TTHC cho cấp phường cũng phát huy hiệu quả, góp phần rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm chi phí đi lại của người dân và nâng cao chất lượng phục vụ.

Theo đồng chí Nguyễn Thanh Xuân, thời gian đầu triển khai mô hình mới, đội ngũ cán bộ, công chức gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, nhờ được đào tạo, bồi dưỡng và nỗ lực tự nâng cao trình độ, đến nay, bộ máy đã thích ứng tốt, từng bước chuyển từ “đủ con người” sang “đủ năng lực quản trị”. Tỷ lệ giải quyết TTHC đúng hạn và trước hạn đạt 99,8%; công tác phục vụ người dân, doanh nghiệp ngày càng chuyển biến tích cực.

Bên cạnh kết quả đạt được, phường kiến nghị sớm xây dựng cơ sở dữ liệu và hệ thống phần mềm dùng chung, bảo đảm liên thông, chia sẻ dữ liệu giữa các cấp, giảm áp lực cho cán bộ cơ sở và nâng cao hiệu quả vận hành chính quyền số.

Thay mặt lãnh đạo thành phố phát biểu tại hội nghị, Phó Bí thư Thành ủy Nguyễn Văn Phong cho biết, qua sơ kết một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Hà Nội nhận thấy nhiều vấn đề đặt ra có điểm tương đồng với các địa phương khác, đồng thời có nét riêng của một đô thị đặc biệt. Ngay từ khi xây dựng đề án sắp xếp đơn vị hành chính, thành phố đã chủ động nhận diện khó khăn, vướng mắc để từng bước tháo gỡ.

Theo đồng chí Nguyễn Văn Phong, Hà Nội xác định phân cấp phải triệt để, ủy quyền phải toàn diện và đi kèm các điều kiện bảo đảm thực hiện. Thành phố đã phân nhóm các xã, phường theo điều kiện phát triển và điều kiện thực thi để thực hiện ủy quyền phù hợp. Cùng với đó, thành phố đẩy mạnh chuyển đổi số, đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin cho toàn bộ 126 xã, phường, cơ bản giải quyết những khó khăn về hạ tầng kỹ thuật phục vụ chuyển đổi số.

Về đội ngũ cán bộ, mặc dù có nhiều điều kiện thuận lợi, Hà Nội vẫn thiếu gần 1.200 cán bộ cấp xã, chủ yếu ở các lĩnh vực quan trọng như: Xây dựng, quy hoạch, giao thông, địa chính, công nghệ thông tin và công nghiệp văn hóa. Trước thực tế đó, thành phố xây dựng kế hoạch tổng thể về đào tạo, bồi dưỡng với quan điểm mới: đào tạo để đủ điều kiện làm việc, nâng cao năng lực thực thi, tạo chuyển biến và có thể đo đếm được hiệu quả.

Trong một năm qua, các sở, ngành, ban Đảng và Mặt trận đã tổ chức các lớp bồi dưỡng, tập huấn theo phương châm “cầm tay chỉ việc”, thiếu gì đào tạo đó, gắn việc học với thực tiễn công việc. Thành phố đặt mục tiêu đến cuối năm 2026 khắc phục triệt để tình trạng thiếu hụt cán bộ. Năm 2027, thành phố tập trung đào tạo chuyên sâu bằng các hình thức liên kết đào tạo, giao nhiệm vụ trên cơ sở vị trí việc làm và tự hoàn thiện, nâng cao trình độ; đến năm 2028, đào tạo nâng cao nhằm đáp ứng yêu cầu quản trị trong giai đoạn phát triển mới, đặc biệt là chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để đạt được mục tiêu chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn cũng như tăng trưởng hai con số.

Hà Nội cũng đã xây dựng cơ sở dữ liệu cán bộ đến từng vị trí việc làm của từng xã, phường và các sở, ngành, kết hợp đánh giá hằng tháng để làm căn cứ kiểm đếm, đánh giá cán bộ dựa trên sản phẩm và dữ liệu thực. Song song với đó, thành phố triển khai các cơ chế, chính sách thu hút nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Từ thực tiễn của Hà Nội, Phó Bí thư Thành ủy Nguyễn Văn Phong đề xuất Ban Tổ chức Trung ương thêm 2 nội dung, bên cạnh 7 nhóm kiến nghị mà thành phố đã báo cáo. Theo đó, Hà Nội kiến nghị Trung ương cho chủ trương chung và giao thành phố căn cứ vào tình hình thực tiễn để chủ động sắp xếp các đơn vị hành chính cho phù hợp. Về công tác đào tạo và bồi dưỡng cán bộ, Hà Nội kiến nghị Trung ương rà soát lại chương trình, cách thức tổ chức các lớp đào tạo, bồi dưỡng tập trung theo hướng thiết thực, phù hợp thực tiễn.

Hoàn thiện bộ máy để phục vụ người dân tốt hơn

Phát biểu kết luận hội nghị, Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, thẳng thắn của các địa phương trong quá trình khảo sát và trao đổi thực tiễn triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Theo đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, kết quả bước đầu cho thấy mô hình tổ chức chính quyền mới là phù hợp với yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Tuy nhiên, để mô hình vận hành hiệu quả, cần tiếp tục làm rõ tổ chức bộ máy bên trong, vị trí việc làm, biên chế và gắn chặt với việc phân công nhiệm vụ, phân công thủ tục hành chính cũng như phân công quản lý dữ liệu. Việc bố trí nguồn lực về con người và ngân sách phải đi đôi với chuyển đổi số.

Đồng thời, các địa phương cần rà soát kỹ các quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước và thẩm quyền của người đứng đầu để bảo đảm quá trình tổ chức thực hiện thông suốt; rà soát, đánh giá đội ngũ cán bộ để bảo đảm cán bộ được bố trí đúng chuyên môn, đúng vị trí đã được đào tạo và có kinh nghiệm thực tiễn.

Cho rằng nhiều tỉnh, thành phố đã chủ động xây dựng chương trình đào tạo, bồi dưỡng và ban hành các quy trình, biểu mẫu để người dân dễ tiếp cận và giúp cán bộ, công chức xác định rõ trách nhiệm trong giải quyết công việc, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc đề nghị tiếp tục tăng cường đào tạo, tập huấn và sự hỗ trợ từ cấp tỉnh đối với cấp xã nhằm nâng cao chất lượng thực thi nhiệm vụ.

Trưởng ban Tổ chức Trung ương khẳng định, cấp xã hiện nay không còn đóng vai trò của cấp huyện như trước đây và khoảng cách giữa cấp tỉnh với cấp xã đã được rút ngắn đáng kể. Qua khảo sát thực tế, mô hình triển khai tại Hà Nội với các nội dung về phân cấp, phân nhiệm vụ, phân thủ tục, phân bổ dữ liệu, phân bổ nguồn lực và ứng dụng chuyển đổi số bước đầu cho thấy sự phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Các địa phương đang đối chiếu, rà soát các phần việc của mình để bảo đảm sự đồng bộ trong triển khai.

Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc cũng lưu ý các cơ quan Trung ương cần tiếp tục rà soát toàn diện hệ thống văn bản pháp lý nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và khả năng vận hành hiệu quả trong thực tế. Những nhiệm vụ đã giao cho cấp nào phải được thiết kế xuyên suốt từ thủ tục đến nguồn lực để quá trình thực hiện không bị gián đoạn.

Về chuyển đổi số, Trưởng ban Tổ chức Trung ương đề nghị tiếp tục bám sát việc triển khai Đề án 06, Nghị quyết số 57-NQ/TW và quá trình xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia. Các cơ quan thường trực cần theo dõi, hướng dẫn và điều chỉnh kịp thời đối với từng lĩnh vực, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của từng cấp để bảo đảm hiệu quả thực hiện.

Đối với nguồn lực con người và tài chính, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh yêu cầu các địa phương rà soát kỹ đề án đã được phê duyệt, đánh giá đầy đủ khả năng huy động và sử dụng nguồn lực hiện có. Những khó khăn vượt thẩm quyền cần được tổng hợp, báo cáo Trung ương để xem xét giải quyết. Trong đó, địa phương cần ưu tiên đội ngũ tham mưu có năng lực công nghệ; tiếp tục triển khai mô hình “bình dân học vụ số” để nâng cao kỹ năng số cho cán bộ và người dân.

Trưởng ban Tổ chức Trung ương đề nghị các địa phương căn cứ mô hình của Hà Nội, đối chiếu với thực tiễn triển khai tại địa phương để rà soát toàn bộ nhiệm vụ đang thực hiện ở từng cấp và gửi báo cáo về cơ quan thường trực. Trên cơ sở tổng hợp kết quả khảo sát và các đề xuất từ thực tiễn, Ban Chỉ đạo sẽ tiếp tục nghiên cứu, xây dựng mô hình mẫu với lộ trình và nhiệm vụ cụ thể cho từng địa phương.

“

Mục tiêu cuối cùng là xây dựng cấp xã thực sự trở thành trung tâm vận hành mới, có năng lực kiến tạo phát triển, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn, hướng tới nâng cao mức độ hài lòng của người dân trong thời gian tới”, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh.