Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026:Đề thi các môn tự chọn giữ vững định hướng năng lực học sinh

Đề thi tiếng Anh tiếp tục duy trì cấu trúc chuẩn hóa với thời gian làm bài 50 phút và 40 câu hỏi trắc nghiệm khách quan.

Đề thi tập trung tối đa vào kỹ năng đọc hiểu và xử lý ngữ cảnh. Thí sinh "dễ thở" với các văn bản ứng dụng đời sống (tờ rơi quyên góp, sự kiện môi trường). Tuy nhiên, học sinh học tủ, chỉ nhớ công thức ngữ pháp máy móc sẽ gặp khó khăn lớn vì mọi điểm ngữ pháp đều đã được nhúng vào văn bản.

So với đề thi năm 2025, đề thi năm nay có sự điều chỉnh rõ rệt về độ nhiễu của các phương án lựa chọn và đặc biệt là tần suất xuất hiện các từ vựng ở cấp độ khó đã giảm, cách hành văn cũng đã dễ đọc hơn. Các câu hỏi được thiết kế tường minh hơn, giảm bớt các bẫy ngữ nghĩa quá sâu, giúp học sinh nắm bắt mạch tư duy của bài dễ dàng hơn.

Với 28 câu hỏi, tương ứng 40 lệnh hỏi, đề vật lý không quá khó, không đánh đố, không đưa kiến thức ngoài chương trình, nhưng cũng không dễ với thí sinh học hời hợt. Nhóm câu nhận biết – thông hiểu giúp thí sinh học nghiêm túc có thể đạt khoảng 5-6 điểm. Nhóm câu vận dụng trong phần đúng/sai và trả lời ngắn giúp phân hóa thí sinh có năng lực tư duy tốt.

Đề cũng cân bằng giữa lý thuyết và tính toán, giữa kiến thức sách giáo khoa và ứng dụng thực tiễn, giữa mục tiêu xét tốt nghiệp và yêu cầu tham khảo cho tuyển sinh đại học. Đề gửi đi thông điệp rất rõ ràng: Thí sinh muốn đạt điểm cao cần phải học như một người làm khoa học nhỏ – biết quan sát, biết đọc dữ liệu, biết giải thích cơ chế và biết vận dụng kiến thức vào bối cảnh sống.

Đề hoá học giữ ổn định về dạng thức và cấu trúc so với năm 2025, đồng thời tăng cường các câu hỏi gắn với bối cảnh thực tiễn, yêu cầu thí sinh vận dụng kiến thức để giải quyết vấn đề thay vì chỉ ghi nhớ máy móc.

Các câu hỏi chủ yếu thuộc chương trình Hóa học lớp 12, chủ yếu thuộc phần hóa học ứng dụng, một số ít câu hỏi có sự liên quan đến lớp 10 (bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học,…) và lớp 11 (cân bằng hoá học, phương pháp tách biệt và tinh chế hợp chất hữu cơ,…).

Để chinh phục kỳ thi này, thí sinh cần hiểu sâu bản chất, từ chối học vẹt, đừng bỏ qua các bài đọc thêm về ứng dụng thực tế, nâng cao năng lực đọc hiểu các văn bản khoa học chính là vũ khí tối thượng.

Đề sinh học đi đúng khuôn của kỳ thi theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 với cấu trúc ba phần - 18 câu trắc nghiệm 4 lựa chọn (Phần I), 4 câu đúng/sai với 16 lệnh hỏi (Phần II), 6 câu trả lời ngắn (Phần III).

Dải khó được thiết kế hợp lý, tuy nhiên đề thi nặng về đọc hình, độ phân hóa dồn quá nhiều vào di truyền và kỹ năng tính toán; các ngữ cảnh ứng dụng tuy hay nhưng phần lớn vẫn nằm trong vùng quen của sinh học; số câu thật sự đòi hỏi biến đổi kiến thức sang tình huống lạ chưa nhiều.

Đề lịch sử thiên về kiểm tra một cách toàn diện tư duy logic, khả năng xử lý thông tin và năng lực thực hành lịch sử của học sinh chứ không dừng lại ở việc tái hiện kiến thức.

Đề thi duy trì cấu trúc chuẩn hóa, bao gồm 2 phần, trong đó phần I gồm 24 câu hỏi trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn; phần II gồm 4 câu hỏi trắc nghiệm đúng – sai.

Đề bao quát cả chương trình cốt lõi và các chuyên đề học tập. Trọng tâm vẫn nằm ở chương trình Lịch sử lớp 12, tuy nhiên sự phân hóa được lồng ghép rất khéo léo thông qua việc liên kết các giai đoạn lịch sử và kiểm tra bản chất khái niệm.

Tỷ lệ câu hỏi nhận biết - thông hiểu - vận dụng được phân bổ hợp lý. Đặc biệt, đề thi loại bỏ hoàn toàn việc đánh đố bằng các chi tiết vụn vặt hay ghi nhớ ngày tháng khô khan, thay vào đó sự phân hóa nằm ở năng lực phân tích câu chữ và kỹ năng đọc hiểu văn bản lịch sử ở phần II.

Điểm nhấn lớn nhất của đề thi chính thức năm 2026 là việc "tư liệu hóa" triệt để các câu hỏi lớn. Toàn bộ 4 câu hỏi ở phần II đều sử dụng các ngữ liệu là trích dẫn từ các văn kiện chính thống của Đảng (Văn kiện Đại hội XIV) hoặc các công trình nghiên cứu uy tín (sách của Trần Thị Vinh, Viện Sử học), đòi hỏi học sinh phải vận dụng năng lực đọc hiểu để giải mã văn bản.

Từ định hướng của đề thi chính thức năm 2026, các thầy cô hệ thống Giáo dục HOCMAI khuyến nghị học sinh khóa sau cần chủ động thay đổi tư duy ôn tập ngay từ bây giờ; loại bỏ tư duy học vẹt, rèn luyện kỹ năng đọc - hiểu ngữ liệu, học sâu các chủ đề mang tính thực tiễn; luyện tập dạng thức câu hỏi và rèn luyện tính cẩn thận, tránh bị "bẫy" ngữ nghĩa của các câu hỏi trong đề thi.