Giải quyết bài toán giãn dân, khơi mở dư địa tăng trưởng

Hướng đi này được kỳ vọng sẽ giúp thành phố giải quyết đồng thời các bài toán giãn dân, tái thiết đô thị, tạo lập quỹ nhà ở phục vụ các dự án trọng điểm. Từ đó hình thành những cực tăng trưởng mới cho Thủ đô trong giai đoạn phát triển tới.

Mở rộng không gian phát triển

Là đô thị đặc biệt và trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, Hà Nội đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ nhưng cũng có không ít thách thức. Quá trình đô thị hóa nhanh, dân số gia tăng cùng nhu cầu ngày càng lớn về nhà ở, hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội đang tạo sức ép đáng kể đối với khu vực nội đô.

Trong khi đó, yêu cầu phát triển các công trình giao thông trọng điểm, cải tạo chung cư cũ, chỉnh trang đô thị, xây dựng các thiết chế văn hóa - xã hội và mở rộng không gian công cộng đòi hỏi thành phố phải có những giải pháp mang tính tổng thể, lâu dài hơn thay vì chỉ xử lý từng vấn đề riêng lẻ.

Từ thực tiễn đặt ra, Hà Nội lựa chọn phát triển các khu đô thị đa mục tiêu như một hướng tiếp cận mới trong tổ chức không gian phát triển đô thị. Khác với những khu đô thị truyền thống, các khu đô thị đa mục tiêu được định hướng tích hợp nhiều chức năng trong cùng một không gian, bao gồm nhà ở tái định cư, nhà ở xã hội, nhà ở thương mại, hệ thống giáo dục, y tế, thương mại, dịch vụ, văn hóa, thể thao cùng hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội đồng bộ.

Mô hình này không chỉ hướng tới việc tạo lập những khu dân cư mới, mà còn mở ra các không gian phát triển mới, nơi người dân có thể sinh sống, làm việc, học tập và tiếp cận những dịch vụ thiết yếu ngay trong cùng một khu vực. Đây cũng là cách tiếp cận đang được nhiều đô thị trên thế giới áp dụng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất, giảm áp lực giao thông và cải thiện chất lượng sống của người dân.

Điểm đáng chú ý là các khu đô thị đa mục tiêu của Hà Nội không phát triển theo tư duy đơn lẻ mà gắn với các định hướng phát triển lớn của Thủ đô trong giai đoạn mới. Thông qua việc mở rộng không gian đô thị, thành phố hướng tới phân bổ lại dân cư, tạo thêm dư địa phát triển kinh tế - xã hội và hình thành những trung tâm phát triển mới bên cạnh khu vực nội đô hiện hữu.

Các chuyên gia quy hoạch cho rằng, khi thành phố chủ động được quỹ nhà ở tái định cư quy mô lớn, nhiều dự án hạ tầng trọng điểm, dự án cải tạo chung cư cũ, chỉnh trang đô thị và phát triển các công trình công cộng sẽ có điều kiện triển khai thuận lợi hơn.

Theo Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng, việc xây dựng các khu đô thị đa mục tiêu không chỉ giải quyết nhu cầu tái định cư trước mắt mà còn tạo lập quỹ nhà ở quy mô lớn phục vụ các nhiệm vụ phát triển của thành phố trong nhiều năm tới. Đây được xem là một trong những giải pháp quan trọng để Hà Nội chủ động triển khai các dự án hạ tầng trọng điểm, các chương trình chỉnh trang đô thị, cải tạo chung cư cũ và hiện thực hóa những định hướng lớn trong quy hoạch Thủ đô. Việc chuẩn bị trước các khu đô thị đồng bộ, hiện đại cũng giúp thành phố chủ động hơn trong tổ chức không gian phát triển, từng bước hình thành các cực tăng trưởng mới và tạo thêm dư địa cho sự phát triển lâu dài.

An cư, sinh kế và sự đồng thuận của người dân

Trong những cuộc kiểm tra tiến độ các dự án khu đô thị đa mục tiêu thời gian qua, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng đã nhiều lần nhấn mạnh, mục tiêu của thành phố không chỉ tạo lập quỹ đất để triển khai các dự án trọng điểm mà quan trọng hơn là xây dựng những khu tái định cư hiện đại, đồng bộ, nơi người dân có điều kiện sống tốt hơn, được tiếp cận đầy đủ các dịch vụ giáo dục, y tế, văn hóa và có cơ hội phát triển bền vững.

Thực tế cho thấy, công tác giải phóng mặt bằng luôn là một trong những khâu khó khăn nhất trong quá trình triển khai các dự án phát triển đô thị, hạ tầng. Một trong những nguyên nhân là người dân còn băn khoăn về nơi ở mới, điều kiện sinh hoạt và cơ hội phát triển sau khi di dời. Từ thực tiễn đó, Hà Nội chủ động xây dựng các khu đô thị đa mục tiêu với hệ thống nhà ở tái định cư, nhà ở xã hội và hạ tầng đồng bộ ngay từ đầu.

Theo định hướng của thành phố, khoảng 40-50% quỹ nhà tại các khu đô thị đa mục tiêu sẽ được dành cho tái định cư và các mục tiêu an sinh xã hội. Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, nếu trước đây nhiều khu tái định cư chưa thực sự tạo được sức hút và niềm tin đối với người dân, thì nay các khu đô thị đa mục tiêu được định hướng phát triển đầy đủ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và các tiện ích thiết yếu.

Thành phố Hà Nội định hướng gắn các khu đô thị đa mục tiêu với hệ thống dịch vụ, thương mại, giáo dục, y tế và các điều kiện phát triển kinh tế để người dân có thể ổn định cuộc sống lâu dài sau khi di dời. Theo quan điểm của lãnh đạo thành phố, chỉ khi người dân được bảo đảm nơi ở và sinh kế, các khu đô thị mới mới thực sự phát huy hiệu quả, trở thành những cộng đồng dân cư bền vững trong tương lai.

Khi bài toán an cư, sinh kế và chất lượng sống được bảo đảm, các khu đô thị đa mục tiêu sẽ trở thành nền tảng quan trọng để khơi mở dư địa tăng trưởng kinh tế, kiến tạo diện mạo mới cho Thủ đô Hà Nội trong tương lai.