Phát huy lợi thế Thủ đô, tạo bứt phá cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

Khai thác lợi thế Luật Thủ đô năm 2026, tạo động lực cho tăng trưởng

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho rằng, Hà Nội giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với vùng Đồng bằng sông Hồng và khu vực phía Bắc, do đó việc tháo gỡ các điểm nghẽn về hạ tầng, quy hoạch và phát triển đô thị có ý nghĩa không chỉ với Thủ đô mà còn với cả vùng.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng đánh giá cao thời gian qua Hà Nội từng bước triển khai, hoàn thiện hệ thống cao tốc, quốc lộ, các tuyến vành đai và trục hướng tâm, tạo không gian phát triển mới cho Hà Nội và các địa phương lân cận.

Tuy nhiên, Hà Nội vẫn phải đối mặt với tình trạng ùn tắc giao thông, tỷ lệ đất dành cho giao thông đô thị thấp hơn nhiều so với mục tiêu đặt ra… Để tạo dư địa phát triển dài hạn, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho rằng, thành phố cần tập trung phát triển mạng lưới đường sắt đô thị theo quy hoạch, coi đây là giải pháp then chốt để giảm ùn tắc và từng bước thay đổi phương thức đi lại của người dân.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng cũng đề nghị Hà Nội tiếp tục đẩy nhanh công tác cải tạo, xây dựng lại các khu chung cư cũ; quan tâm nâng tỷ lệ đất dành cho giao thông tĩnh và bãi đỗ xe trong quá trình điều chỉnh quy hoạch đô thị. Cùng với đó, thành phố cần quyết liệt cải tạo hệ thống thoát nước và xử lý nước thải nhằm giải quyết tình trạng ngập úng, nâng cao chất lượng môi trường đô thị…

Trong khi đó, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn lưu ý tăng trưởng của Hà Nội có ý nghĩa rất lớn đối với nền kinh tế quốc gia, bởi cứ 1% tăng trưởng của Hà Nội sẽ đóng góp khoảng 0,13% tăng trưởng của cả nước.

Tuy nhiên, đánh giá sơ bộ cho thấy, mức tăng trưởng trong 6 tháng đầu năm 2026 của Hà Nội hiện nay đặt ra yêu cầu lớn cho mục tiêu tăng trưởng hai con số trong cả năm.

Theo tính toán của Bộ Tài chính, để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng 11% trong năm nay, Hà Nội cần đạt mức tăng trưởng khoảng 11,86% trong quý III và 13,19% trong quý IV. Đây là nhiệm vụ rất nặng nề, đòi hỏi thành phố phải khai thác tối đa các động lực tăng trưởng hiện có.

Do đó, Bộ trưởng Bộ Tài chính đề nghị thành phố cần khai thác lợi thế về thể chế khi Luật Thủ đô năm 2026 có hiệu lực; tận dụng tốt cơ chế mới và nguồn lực đất đai, phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), phát huy hiệu quả quỹ đất để tạo nguồn lực cho đầu tư phát triển.

Bộ trưởng Bộ Tài chính cũng khẳng định Hà Nội có lợi thế đặc biệt về nguồn nhân lực chất lượng cao, tiềm lực khoa học công nghệ và vị thế là trung tâm kinh tế - xã hội của cả nước. Do đó, thành phố cần đi đầu trong nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, phát triển các ngành dịch vụ chất lượng cao, nhất là tài chính, ngân hàng và các dịch vụ hiện đại; tiếp tục hoàn thiện các cơ chế, chính sách để thu hút mạnh hơn nguồn vốn đầu tư từ khu vực tư nhân…

Cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của ứng dụng khoa học và công nghệ tạo động lực cho phát triển, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho rằng, Hà Nội có 5 lợi thế để tạo đột phá, cụ thể: Quyết tâm chính trị rất lớn của tập thể lãnh đạo thành phố; thể chế thông qua Luật Thủ đô năm 2026; nguồn lực về tài chính; nguồn lực về con người qua các trường đại học lớn, viện nghiên cứu; không gian, hạ tầng…

Trên cơ sở đó, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân đề nghị Hà Nội cần lựa chọn một số nhiệm vụ công nghệ chiến lược có tính khả thi cao để tập trung nguồn lực triển khai; đẩy mạnh phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, đặc biệt là các doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ cao, công nghệ lõi.

Nhiệm vụ quan trọng khác là xây dựng các trung tâm nghiên cứu thử nghiệm và phòng thí nghiệm quốc gia. Các trung tâm này sẽ được vận hành bởi các chuyên gia, trường đại học và đơn vị nghiên cứu.

Nêu rõ Hà Nội là một trong những địa phương đi đầu về thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh đây là minh chứng cho quyết tâm và năng lực tổ chức thực hiện của thành phố trong việc đưa khoa học, công nghệ trở thành động lực phát triển.

Đối với các kiến nghị của Hà Nội, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ phối hợp với các bộ, ngành liên quan nghiên cứu cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với từng lĩnh vực; đồng thời hoàn thiện các cơ chế liên quan đến định giá tài sản trí tuệ, phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp và sàn giao dịch công nghệ.

Để văn hóa có thể trở thành động lực quan trọng cho mục tiêu tăng trưởng, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương cho rằng, Hà Nội cần tiếp tục phát huy các lợi thế về di sản, triển khai hiệu quả các định hướng trong Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị để phát triển kinh tế di sản, công nghiệp văn hóa và xây dựng hệ sinh thái văn hóa.

Trong đó, Hà Nội cần nghiên cứu thí điểm mô hình đô thị di sản gắn với các cơ chế ưu đãi về đất đai và lệ phí; tiếp tục phát huy không gian và hành lang văn hóa có chiều sâu lịch sử như khu vực hồ Hoàn Kiếm - Hoàng thành Thăng Long, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, khu văn hóa di sản Sơn Tây…

Tạo điều kiện tối đa để Hà Nội thực hiện mục tiêu tăng trưởng

Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng đánh giá cao kết quả thu ngân sách của Hà Nội trong 5 tháng đầu năm 2026.

Làm rõ một số kiến nghị, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đồng tình với việc nên tạo điều kiện tối đa để Hà Nội thực hiện mục tiêu tăng trưởng, phát triển hạ tầng số.

Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng Chính phủ đề nghị Hà Nội cần phải có giải pháp để huy động các nguồn lực ngoài ngân sách nhà nước, như: Phát hành trái phiếu ngoại tệ trong nước, phát hành trái phiếu quốc tế; vận dụng để vay tín dụng hỗ trợ xuất khẩu của các nước; huy động doanh nghiệp tham gia liên kết…

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, Trung ương kỳ vọng và đặt mục tiêu rất lớn đối với Hà Nội, đòi hỏi thành phố vừa phải phấn đấu bứt phá để vươn lên, đồng thời phải xử lý một loạt những khó khăn, tồn tại.

Về các giải pháp, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng lưu ý Hà Nội phải phấn đấu thúc đẩy giải ngân 100% vốn đầu tư công; tháo gỡ sớm, dứt điểm các dự án tồn đọng để giải phóng nguồn lực đưa vào sản xuất kinh doanh; tạo ra động lực tăng trưởng mới từ khoa học công nghệ đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Cũng lưu ý một số nhiệm vụ trong thời gian tới cho Hà Nội, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc cho rằng, trước hết, Hà Nội cần quán triệt và triển khai hiệu quả các nghị quyết của Trung ương, Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ, đặc biệt là chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại các buổi làm việc với Hà Nội.

“Thủ đô Hà Nội cần tận dụng tối đa sự chủ động, sáng tạo và tự chủ từ Nghị quyết 02/NQ-TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới. Cùng với đó, Luật Thủ đô năm 2026 đã mở ra cơ chế mới để phát huy nguồn lực phát triển, tạo điều kiện cho Hà Nội thực sự là một Thủ đô quyết liệt, sáng tạo và trách nhiệm”, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhấn mạnh.

Về kịch bản tăng trưởng 6 tháng cuối năm, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đề nghị Hà Nội cần rà soát kỹ tiềm năng của từng ngành, đơn vị để có giải pháp quyết liệt với tăng trưởng; chuyển đổi mô hình tăng theo cơ cấu kinh tế, dịch vụ chiếm tỷ trọng lớn…

Ngoài ra, thành phố cũng cần đẩy nhanh phát triển các khu công nghiệp theo hướng hiện đại, tối đa hóa giá trị kinh tế thông qua công nghệ cao và thu hút các doanh nghiệp lớn. Đồng thời, đẩy mạnh xúc tiến đầu tư các loại hình thương mại dịch vụ văn minh; quy hoạch các chợ đầu mối nông sản gắn với trung tâm logistics để kết nối Hà Nội với các địa phương trong vùng và quốc tế; kiên quyết giải quyết các “điểm nghẽn” về môi trường, ùn tắc giao thông và có lộ trình đưa các trường đại học ra khỏi trung tâm thành phố để giảm tải hạ tầng.

Thành phố cần tập trung giải ngân, nhất là các dự án hạ tầng chiến lược như các đường vành đai để giao thông đi trước mở đường, đô thị và công nghiệp mới phát triển theo; phát triển nhà ở cho thuê và nhà ở xã hội đảm bảo an sinh xã hội; đi đầu tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, thu hút các nhà đầu tư lớn trong và ngoài nước.

Ngoài ra, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc cũng cho rằng, Hà Nội tiếp tục thực hiện tốt Đề án 06 của Chính phủ, chuyển đổi số toàn diện để xây dựng Hà Nội trở thành thành phố thông minh, trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực châu Á. Đồng thời, có chính sách thu hút tài năng và nguồn nhân lực chất lượng cao để Hà Nội luôn là trung tâm, đầu tàu phát triển của cả nước.