World Cup 2026 đối mặt bài toán khí thải chưa từng có

Theo đánh giá vừa được nền tảng kế toán carbon Greenly công bố, World Cup 2026 có thể tạo ra khoảng 7,8 triệu tấn khí CO2. Con số này cao hơn gấp đôi mức phát thải ước tính của World Cup Qatar 2022 và tương đương lượng khí thải hằng năm của khoảng 1,7 triệu ô tô hoặc cả quốc gia Sierra Leone.

Nhà sinh thái học thể thao và tác giả cuốn sách "Sự nóng lên: Biến đổi khí hậu đang thay đổi thể thao như thế nào" Madeleine Orr cho rằng, việc mở rộng giải đấu mang lại nhiều lợi ích cho bóng đá nhưng lại tạo thêm áp lực cho môi trường. “World Cup là công cụ quảng bá tuyệt vời cho môn thể thao vua, song từ góc độ khí hậu, tác động tiêu cực đang ngày càng rõ rệt,” bà nhận định.

Các nhà nghiên cứu ước tính khoảng 87% lượng phát thải của giải đấu đến từ hoạt động di chuyển, chủ yếu là các chuyến bay. Đây là hệ quả trực tiếp của việc các đội tuyển, cổ động viên và giới truyền thông phải liên tục di chuyển giữa 16 thành phố đăng cai trải dài từ Vancouver của Canada tới Miami của Mỹ, với khoảng cách lên tới hơn 4.500 km.

Nhà địa lý học David Gogishvili thuộc Đại học Lausanne (Thuỵ Sĩ) cho rằng, việc không xây thêm sân vận động như Qatar không đồng nghĩa với việc giảm tác động môi trường. “Một nguồn phát thải được cắt giảm nhưng lại xuất hiện nguồn phát thải khác lớn hơn từ hoạt động vận tải hàng không và giao thông đường dài,” ông nói.

Không chỉ những chuyến bay mới làm gia tăng lượng khí thải. Nghiên cứu còn chỉ ra một nguồn phát thải ít được chú ý hơn là hệ sinh thái kỹ thuật số phục vụ người hâm mộ toàn cầu. Các hoạt động phát sóng trực tiếp, truyền dữ liệu, lưu trữ đám mây, mạng xã hội và nền tảng cá cược thể thao đều tiêu thụ lượng điện năng khổng lồ.

Madeleine Orr cho biết dấu chân carbon kỹ thuật số thường bị bỏ qua trong các báo cáo môi trường. Theo bà, hàng tỷ người theo dõi trận đấu trên nhiều thiết bị cùng lúc đã tạo nên nhu cầu năng lượng rất lớn từ các trung tâm dữ liệu, vệ tinh và hạ tầng viễn thông trên toàn thế giới.

Cơ quan điều hành hệ thống năng lượng quốc gia của Anh từng ước tính một trận đấu có sự tham dự của đội tuyển Anh hoặc Scotland có thể làm nhu cầu điện tăng thêm khoảng 600 megawatt, tương đương tổng mức tiêu thụ điện của hai thành phố Glasgow và Leeds cộng lại. Điều đó cho thấy tác động môi trường của thể thao hiện đại không chỉ nằm trong phạm vi sân vận động.

Trước những chỉ trích, FIFA khẳng định đang triển khai nhiều sáng kiến môi trường như tận dụng sân vận động hiện có, khuyến khích sử dụng giao thông công cộng, giảm phụ thuộc vào máy phát điện diesel và đẩy mạnh tái chế chất thải. Tổ chức này cũng nhấn mạnh cam kết giảm một nửa lượng phát thải carbon vào năm 2030 và hướng tới phát thải ròng bằng 0 vào năm 2040.

Tuy vậy, giới nghiên cứu cho rằng những nỗ lực hiện nay vẫn chưa đủ để theo kịp tốc độ mở rộng của giải đấu. Khi World Cup trở thành sự kiện toàn cầu với quy mô lớn hơn, câu hỏi đặt ra không còn là làm thế nào để tổ chức thành công, mà là làm thế nào để thành công đó không phải đánh đổi bằng những chi phí môi trường ngày càng đắt đỏ.

Theo Reuters