Giải phóng mặt bằng phục vụ các dự án trọng điểm trên địa bàn Hà Nội:Không để những kiến nghị chính đáng bị lợi dụng

1. Trước hết cần khẳng định rằng, việc người dân có ý kiến, kiến nghị đối với các dự án thu hồi đất phục vụ sự phát triển của Thủ đô là điều bình thường và hoàn toàn chính đáng. Đất đai không chỉ là tài sản mà còn gắn với nơi ở, sinh kế, ký ức và tương lai của mỗi gia đình. Vì vậy, khi một dự án lớn được triển khai, việc người dân quan tâm đến quyền lợi của mình, mong muốn được cung cấp thông tin đầy đủ, được giải thích rõ ràng về chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư là nhu cầu tự nhiên, phù hợp với quy định của pháp luật.

Một xã hội dân chủ, thượng tôn pháp luật là xã hội biết lắng nghe những ý kiến khác nhau và giải quyết các vấn đề phát sinh bằng đối thoại, bằng pháp luật và bằng sự tôn trọng quyền lợi chính đáng của người dân. Bởi vậy, những kiến nghị, phản ánh xuất phát từ nguyện vọng hợp pháp của người dân cần được tiếp nhận với tinh thần cầu thị, trách nhiệm; đồng thời cần được xem là một nguồn thông tin quan trọng để các cơ quan chức năng hoàn thiện quá trình tổ chức thực hiện dự án.

Nhìn rộng hơn, lịch sử phát triển của các đô thị lớn trên thế giới đều cho thấy, không có công trình hạ tầng quy mô nào được triển khai mà không tác động đến đời sống của một bộ phận người dân. Cầu đường, tuyến giao thông, khu đô thị, công trình công cộng hay các dự án chỉnh trang không gian đô thị đều đòi hỏi sự hy sinh nhất định của một số cá nhân vì lợi ích chung của cộng đồng. Điều quan trọng là sự hy sinh đó được ghi nhận, được bù đắp công bằng và được thực hiện trên cơ sở pháp luật.

Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng và các dự án trọng điểm khác trên địa bàn thành phố được kỳ vọng sẽ mở ra không gian phát triển mới cho Thủ đô Hà Nội, tạo động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội, cải thiện cảnh quan, môi trường và nâng cao chất lượng sống của người dân. Mục tiêu ấy là vì lợi ích chung. Tuy nhiên, để biến mục tiêu đó thành hiện thực, điều kiện tiên quyết là xây dựng được sự đồng thuận xã hội. Và sự đồng thuận không thể hình thành từ những khẩu hiệu đơn thuần mà phải được tạo dựng bằng sự minh bạch, công khai và tôn trọng.

Chính vì vậy, ngay khi phát sinh những ý kiến, kiến nghị, Thành ủy, UBND thành phố Hà Nội và các cơ quan chức năng từ thành phố đến cơ sở đã cùng vào cuộc nắm bắt tình hình, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân, tổ chức tuyên truyền, vận động, đối thoại và ghi nhận các kiến nghị chính đáng để xem xét, giải quyết. Những hành động đó đem lại niềm tin rằng, khi người dân được cung cấp đầy đủ thông tin, được giải đáp những băn khoăn còn tồn tại, được bảo đảm các quyền và lợi ích hợp pháp theo quy định của pháp luật, niềm tin xã hội sẽ được củng cố và sự đồng thuận sẽ ngày càng được mở rộng.

2. Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy, bất cứ vấn đề nào liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân đều có thể trở thành mục tiêu lợi dụng của các tổ chức, đối tượng phản động, phần tử cơ hội chính trị, các đối tượng chống đối hoặc những người cố tình phát tán thông tin sai sự thật trên không gian mạng. Đối với dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, các đối tượng khủng bố, phản động như: Việt Tân, Thoibao.de, RFA... cùng nhiều trang web phản động tương tự lao vào thông tin, bình luận.

Thủ đoạn quen thuộc của các đối tượng này là chỉ trích Đảng, Nhà nước, thành phố Hà Nội và doanh nghiệp, quy kết triển khai vì lợi ích nhóm, bị doanh nghiệp điều khiển; đồng thời cổ vũ, lôi kéo, kích động người dân, nhằm chia rẽ, tạo thế đối đầu, phủ nhận quan hệ máu thịt giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân. Chúng tìm cách khai thác, thổi phồng và lái những băn khoăn, ý kiến, kiến nghị của người dân theo hướng tiêu cực. Từ một vài trường hợp cá biệt, họ cố tình quy kết thành bản chất của cả một chính sách; từ một vướng mắc cụ thể, họ xuyên tạc thành mâu thuẫn đối kháng giữa cấp ủy, chính quyền và nhân dân; từ một kiến nghị chính đáng, họ tìm cách kích động tâm lý bất mãn, chống đối.

Nguy hiểm hơn, một số thông tin bị cắt ghép tinh vi, pha trộn giữa sự thật và những nội dung bịa đặt khiến nhiều người khó nhận biết. Trong thời đại mạng xã hội phát triển như hiện nay, một tin đồn có thể lan truyền nhanh hơn nhiều lần so với thông tin chính thức. Nếu thiếu tỉnh táo, người dân rất dễ bị cuốn vào các luồng thông tin chưa được kiểm chứng, từ đó hình thành những nhận thức lệch lạc hoặc những phản ứng không phù hợp.

Điều cần nhận thức rõ là giữa quyền kiến nghị, phản ánh và quyền tự do ngôn luận với các hành vi kích động, lôi kéo, gây mất ổn định xã hội là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau.

Pháp luật bảo vệ quyền khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân. Người dân có quyền đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét những vấn đề liên quan đến quyền lợi của mình; có quyền yêu cầu giải thích chính sách; có quyền đối thoại và được giải quyết theo trình tự pháp luật. Nhưng pháp luật cũng không cho phép bất kỳ ai lợi dụng những quyền đó để phát tán thông tin sai sự thật, xuyên tạc chủ trương, chính sách hoặc kích động các hành vi vi phạm pháp luật.

Vì vậy, bảo vệ quyền lợi của mình và chấp hành pháp luật không phải là hai lựa chọn đối lập, mà luôn song hành với nhau. Càng trong những thời điểm xuất hiện nhiều thông tin trái chiều, người dân càng cần tỉnh táo, khách quan và lựa chọn những phương thức phù hợp để bày tỏ ý kiến của mình.

Thay vì nghe theo tin đồn, hãy tìm hiểu thông tin từ các cơ quan có thẩm quyền. Thay vì chia sẻ những nội dung chưa được kiểm chứng, hãy đối chiếu với các nguồn thông tin chính thức. Thay vì để cảm xúc chi phối, hãy sử dụng các quyền hợp pháp của công dân để bảo vệ quyền lợi của mình. Đó vừa là trách nhiệm đối với bản thân, vừa là trách nhiệm đối với cộng đồng.

3. Song song với đó, các cơ quan chức năng cũng cần nhận thức rằng, trong thời đại bùng nổ truyền thông số, sự minh bạch không chỉ là yêu cầu quản lý nhà nước mà còn là biện pháp hữu hiệu nhất để xây dựng niềm tin xã hội. Mỗi khoảng trống thông tin đều có thể trở thành mảnh đất cho tin đồn phát triển. Mỗi vấn đề chậm được giải thích đều có thể bị các đối tượng xấu lợi dụng để bóp méo bản chất sự việc.

Do đó, cùng với việc thực hiện đúng các quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, cần đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền theo hướng chủ động, kịp thời và dễ tiếp cận. Những vấn đề người dân quan tâm cần được giải đáp rõ ràng. Những kiến nghị hợp lý phải được xem xét thấu đáo. Những trường hợp còn vướng mắc cần được đối thoại trực tiếp. Càng công khai, minh bạch bao nhiêu thì càng thu hẹp cơ hội cho những luận điệu xuyên tạc bấy nhiêu.

Xây dựng và phát triển Thủ đô là sự nghiệp chung của cả hệ thống chính trị và toàn thể nhân dân. Mỗi công trình trọng điểm được triển khai thành công không chỉ phản ánh năng lực tổ chức thực hiện của chính quyền mà còn thể hiện tinh thần đồng lòng, chung sức của người dân vì lợi ích chung. Sự đồng thuận ấy không có nghĩa là không có ý kiến khác nhau; ngược lại, đó là quá trình cùng nhau trao đổi, cùng nhau tháo gỡ khó khăn và cùng hướng tới mục tiêu phát triển.

Những băn khoăn, kiến nghị chính đáng của người dân cần được lắng nghe và giải quyết bằng trách nhiệm, bằng pháp luật và bằng tinh thần “Gần dân, trọng dân, hiểu dân, có trách nhiệm với dân”, thực sự lấy người dân làm trung tâm của mọi chính sách. Đồng thời, mỗi người dân cũng cần nâng cao cảnh giác, không để những lo lắng chính đáng của mình bị lợi dụng cho các mục đích khác. Chỉ khi quyền lợi hợp pháp được bảo đảm, thông tin được minh bạch và sự đồng thuận xã hội được củng cố, những công trình mang tầm vóc chiến lược mới có thể được triển khai thuận lợi, góp phần kiến tạo không gian phát triển mới cho Thủ đô trong tương lai.

Không để những băn khoăn chính đáng bị lợi dụng, xét đến cùng, không chỉ là yêu cầu đối với người dân hay cơ quan quản lý mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội trong việc giữ gìn sự ổn định, tăng cường đoàn kết và tạo dựng nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững, lâu dài của Thủ đô và đất nước.