Hà Nội đẩy mạnh số hóa dữ liệu đất đai, tăng cường phân cấp phân quyền cho địa phương

Hiện đại hóa quản lý từ dữ liệu đất đai

Trong 5 tháng đầu năm 2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp trọng tâm nhằm xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo mô hình chính quyền địa phương mới. Những kết quả bước đầu đã mang lại tác động tích cực , nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trên địa bàn Thủ đô.

Xác định cơ sở giữ liệu đất đai là nền tảng cốt lõi, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã tập trung nguồn lực xây dựng hệ thống và đạt được những kết quả mang tính hệ thống. Tính đến nay, đã có 2.100.495 thửa đất được đưa vào cơ sở dữ liệuvà vận hành, khai thác hằng ngày để giải quyết các thủ tục hành chính cho công dân, doanh nghiệp (đạt 49% tổng số thửa đất).

Trong số các thửa đất đã được cập nhật này, cơ cấu dữ liệu được phân định rõ ràng thành các nhóm. Nhóm 1, có 711.116 thửa đất đã hoàn thiện đầy đủ theo tiêu chuẩn "đúng - đủ - sạch - sống". Dữ liệu không gian đã gắn kết chặt chẽ với dữ liệu thuộc tính, phi thuộc tính và được làm sạch, đồng bộ hóa với dữ liệu về dân cư theo chính quyền địa phương 2 cấp.

Nhóm 2, có 1.389.379 thửa đất (chiếm khoảng 33,1% tổng số thửa đất) đã được tạo lập dữ liệu ban đầu và đang tiếp tục được làm giàu, làm sạch.

Nhóm 3, còn khoảng 2.088.578 thửa đất (chiếm 49,8% tổng số thửa đất) cần tạo lập mới dữ liệu. Trong đó, hơn 1,13 triệu thửa đã có dữ liệu không gian nhưng khuyết dữ liệu thuộc tính và hồ sơ quét; gần 950.000 thửa còn lại chưa có bất kỳ dữ liệu nào.

Để đẩy nhanh tiến độ, bám sát Chỉ thị số 05/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ, UBND thành phố đã ban hành Kế hoạch số 111/KH-UBND ngày 18-3-2026, và Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng cụ thể hóa bằng Kế hoạch số 54/KH-SNNMT ngày 20-3-2026. Một Tổ công tác đặc biệt gồm 5 cán bộ chuyên trách đã được cử ra để trực tiếp thực hiện nhiệm vụ đo đạc lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai và hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai.

Toàn bộ kết quả dữ liệu này được Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ động liên tục cập nhật, chia sẻ dùng chung cho các sở, ngành và chính quyền địa phương. Nguồn dữ liệu số hóa này đang phục vụ đắc lực cho công tác quản lý nhà nước, phát triển kinh tế số, cấp Giấy chứng nhận, giải phóng mặt bằng và thí điểm kết nối, liên thông phần mềm ViLIS với Cổng dịch vụ công quốc gia.

Bước tiến trong phân cấp, phân quyền

Cùng với dòng chảy chuyển đổi số, công tác phân cấp, ủy quyền quản lý nhà nước về đất đai và môi trường tại Hà Nội đã có những chuyển biến mạnh mẽ, đặc biệt từ khi Thành phố chính thức vận hành theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (gồm 126 phường, xã) từ ngày 01-7-2025.

Căn cứ vào các quy định mới của Chính phủ và tham mưu của Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND Thành phố đã ban hành Quyết định số 33/2026/QĐ-UBND ngày 25-3-2026 về phân cấp thực hiện một số nhiệm vụ trong lĩnh vực đất đai, mạnh dạn trao quyền cho cơ sở với 50 nội dung cụ thể.

Phân cấp cho Chủ tịch UBND Thành phố thực hiện 21 nội dung (chủ yếu đối với người sử dụng đất là tổ chức và người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài).

Phân cấp cho Chủ tịch UBND cấp xã thực hiện tới 27 nội dung, bao gồm các công tác sát sườn với người dân như thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; quản lý người sử dụng đất là cá nhân hoặc tổ chức được giao đất không thu tiền/miễn tiền sử dụng đất, thuê đất.

Phân cấp cho Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp, thực hiện 2 nội dung về thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất trong phạm vi trực tiếp quản lý.

Không chỉ ở lĩnh vực đất đai, lĩnh vực môi trường, biến đổi khí hậu và đa dạng sinh học cũng ghi nhận sự phân cấp mạnh mẽ qua Quyết định số 36/2026/QĐ-UBND và Quyết định ủy quyền số 1315/QĐ-UBND ngày 25-3-2026. Quyền lực pháp lý được trao về cho Giám đốc Sở và Chủ tịch UBND cấp xã giải quyết nhiều thủ tục hành chính vốn trước đây thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND thành phố.

Việc chuyển đổi mô hình và đẩy mạnh phân cấp phân quyền tại Hà Nội thời gian qua đã chứng minh tính đúng đắn bằng những số liệu thực tế. Qua kết quả làm việc của 20 Đoàn Giám sát của thành phố tính đến cuối năm 2025, dòng chảy quản lý đảm bảo thông suốt, không bị gián đoạn và hoàn toàn phù hợp với bộ máy địa phương. Thậm chí, nhiều UBND cấp xã như Hồng Hà, Phúc Thịnh, Chương Dương, Tây Tựu, Yên Sở... còn chủ động đề xuất được tiếp tục phân cấp, ủy quyền thêm các nội dung về thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường và cấp giấy phép môi trường.

Sự thay đổi này đã phát huy tối đa tính chủ động, linh hoạt của chính quyền địa phương. Các thủ tục hành chính rườm rà, không cần thiết bị cắt giảm; thời gian xử lý hồ sơ cho người dân và doanh nghiệp được rút ngắn đáng kể. Ở góc độ quản lý vĩ mô, việc phân cấp đã giảm tải lượng công việc khổng lồ cho cấp tỉnh, tránh chồng lấn hay bỏ sót nhiệm vụ, tăng cường tính minh bạch và thúc đẩy tinh gọn bộ máy.

Chia sẻ về hiệu quả từ chủ trương này, Chủ tịch UBND xã Phúc Thịnh Nguyễn Văn Bằng cho biết: "Từ khi Thành phố thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và đẩy mạnh phân cấp theo Quyết định số 47/2025/QĐ-UBND, công tác quản lý tại cơ sở đã chủ động và linh hoạt hơn rất nhiều. Việc phân định rõ ràng trách nhiệm giúp chúng tôi giải quyết nhanh chóng các thủ tục tại chỗ, giảm bớt khâu trung gian, người dân không còn phải chờ đợi lâu hay đi lại nhiều nơi như trước. Để phát huy hơn nữa hiệu quả của bộ máy tinh gọn, xã Phúc Thịnh cùng một số địa phương đã chủ động đề xuất Thành phố tiếp tục nghiên cứu phân cấp, ủy quyền thêm một số nội dung mang tính chuyên sâu như thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường và cấp giấy phép môi trường ngay tại cấp xã.”

Điểm nổi bật, sau một thời gian dài phân cấp sâu rộng từ thành phố xuống các xã, phường, UBND thành phố Hà Nội chưa ghi nhận bất kỳ thông tin nào về khó khăn, vướng mắc từ phía địa phương đối với lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.