Không chủ quan với tổn thương kéo dài trên da
Từ một nốt nhỏ xuất hiện ở vùng má, ông N.V.L (70 tuổi, Hà Nội) đã trải qua nhiều năm điều trị với nhiều lần phẫu thuật và xạ trị. Tuy nhiên, tổn thương vẫn liên tục tái phát.

Khi đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, khối u đã xâm lấn sâu vào mô mềm, cơ và xương gò má, gây biến dạng khuôn mặt, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng cũng như thẩm mỹ.
Theo TS.BS Dương Mạnh Chiến, phụ trách Khoa Phẫu thuật Tạo hình thẩm mỹ và Liên chuyên khoa, tổn thương ban đầu của bệnh nhân chỉ là một nốt nhỏ ở vùng má. Người bệnh từng được phẫu thuật cắt bỏ tại một cơ sở y tế ở thành phố Hồ Chí Minh, nhưng khối u nhanh chóng tái phát. Đến lần phẫu thuật thứ hai, kết quả giải phẫu bệnh xác định đây là ung thư da tế bào vảy vùng má.
Sau chẩn đoán, bệnh nhân được phẫu thuật cắt rộng tổn thương, tạo hình che phủ bằng vạt da vùng trán và tiến hành xạ trị. Tuy nhiên, quá trình xạ trị khiến vùng da xung quanh bị xơ hóa, co kéo và teo cứng. Sau một thời gian ổn định, tổn thương tiếp tục tái phát.
Vài tháng trước khi nhập viện tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, bệnh nhân được phẫu thuật thêm một lần nữa tại Hà Nội. Chỉ khoảng hai tuần sau khi cắt bỏ tổn thương, vết mổ đã bung và khối u xuất hiện trở lại. Người bệnh tiếp tục được cắt bỏ và ghép da che phủ, nhưng khoảng 6 tháng sau, vùng tổn thương lại sùi lên và tái phát.
Khi nhập viện, tổn thương không còn khu trú ở vùng má mà đã gây co kéo toàn bộ mô mềm xung quanh. Mi dưới bị kéo trễ rõ rệt, góc mép lệch khỏi vị trí giải phẫu bình thường. Vùng da từng xạ trị trở nên xơ cứng, biến dạng, ảnh hưởng đáng kể đến chức năng cũng như diện mạo khuôn mặt.
Theo TS.BS Dương Mạnh Chiến, thách thức lớn nhất của ca bệnh không chỉ là cắt bỏ khối u mà còn nằm ở việc tái tạo sau phẫu thuật. Vùng mặt tập trung nhiều cấu trúc giải phẫu quan trọng như các nhánh thần kinh mặt, tuyến nước bọt, hệ thống mạch máu và các đơn vị chức năng liên quan đến mắt, miệng.
Ông cho biết: “Với những tổn thương tái phát nhiều lần, nếu không cắt đủ rộng thì nguy cơ tái phát rất cao. Nhưng khi cắt rộng ở vùng mặt, việc tái tạo lại chức năng và thẩm mỹ lại là một thách thức cực kỳ lớn”.
Trong quá trình phẫu thuật, ê-kíp đã cắt rộng toàn bộ vùng tổn thương. Do khối u xâm lấn sâu, các bác sĩ buộc phải cắt bỏ một phần cơ cắn và đục bỏ bản trước của xương gò má bị tổn thương. Sau khi cắt bỏ, vùng khuyết hổng trên mặt bệnh nhân rất lớn, lộ cả phần xương bên dưới.
Để phục hồi chức năng và thẩm mỹ, các bác sĩ đồng thời tái tạo mi dưới nhằm khắc phục tình trạng trễ mi, đưa góc mép trở về vị trí giải phẫu gần bình thường, đồng thời sử dụng vạt da tự do lấy từ vùng đùi để che phủ toàn bộ vùng khuyết hổng.
Sau phẫu thuật, mi mắt bệnh nhân đã khép kín trở lại, góc mép được chỉnh về vị trí phù hợp. Vùng da tái tạo có độ dày tương đối tương đồng với mô mặt xung quanh, mang lại kết quả khả quan cả về chức năng lẫn thẩm mỹ.
Các chuyên gia khuyến cáo người dân không nên chủ quan với những tổn thương dạng nốt, sùi hoặc loét kéo dài trên da. Đặc biệt, những tổn thương đã từng điều trị nhưng liên tục tái phát cần được thăm khám tại các cơ sở chuyên khoa có khả năng chẩn đoán, điều trị ung thư kết hợp phẫu thuật tạo hình.
Theo TS.BS Dương Mạnh Chiến, trong nhiều trường hợp, nguyên nhân khiến tổn thương tái phát liên tục là do không thể cắt đủ rộng ở những lần điều trị trước vì lo ngại không che phủ được khuyết hổng sau phẫu thuật. Nếu có kế hoạch tái tạo phù hợp ngay từ đầu, phẫu thuật viên sẽ chủ động cắt bỏ triệt để hơn, qua đó giảm nguy cơ tái phát và bảo tồn tốt hơn chức năng cho người bệnh.