Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm: Phát triển kinh tế hướng tới đô thị thông minh, thịnh vượng

Mô hình kinh tế mới tạo nền tảng tăng trưởng hai con số

Theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, thành phố Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế trên 11% mỗi năm từ nay đến 2030. Qua đó, GRDP của Hà Nội có thể đạt 113 tỷ USD vào 2030 và GRDP bình quân đầu người hơn 12.000 USD.

Thủ đô dự kiến duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP hai con số này đến 2045. Quy mô GRDP có thể lần lượt đạt 200 tỷ USD, 640 tỷ USD vào các năm 2035 và 2045. Tương ứng với đó, GRDP bình quân đầu người có thể đạt 18.800 USD và 42.000 USD. Đến năm 2065, Hà Nội dự kiến GRDP bình quân đầu người đạt khoảng 92.000 USD và hướng tới GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 200.000 USD giai đoạn 2066 – 2085.

Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, Hà Nội lựa chọn thương mại-dịch vụ là một trong ba ngành quan trọng để phát triển kinh tế Thủ đô cùng công nghiệp-xây dựng và nông nghiệp. Các trụ cột và động lực tăng trưởng mới kinh tế đêm, kinh tế xanh và tuần hoàn, kinh tế số và dịch vụ chất lượng cao. Tầm nhìn dài hạn, Hà Nội phấn đấu trở thành thành phố toàn cầu tiêu biểu với nền kinh tế hiện đại dựa trên các trụ cột như kinh tế số, tài chính, logistics và nông nghiệp đô thị công nghệ cao.

Hà Nội định hướng phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo thành một trong những trụ cột chiến lược, đóng vai trò dẫn dắt mô hình tăng trưởng mới của Thủ đô trong nhiều thập niên tới. Phấn đấu tỷ trọng kinh tế số phấn đấu đạt 50% GRDP vào năm 2035 và vươn tầm thành trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu châu Á – Thái Bình Dương vào năm 2045. Qua đó, giải quyết trực tiếp "bài toán lớn" của đô thị, thúc đẩy năng suất lao động và tăng tỷ trọng đóng góp của công nghệ cao.

Hà Nội ưu tiên thu hút đầu tư có chọn lọc vào các ngành công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn như điện tử, chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp hỗ trợ, logistics và công nghệ số. Thành phố đồng thời định hướng phát triển các khu công nghệ cao, khu công nghiệp thông minh, sinh thái và các mô hình “thung lũng công nghệ” trong tương lai. Hình thành trung tâm logistics, tài chính và du lịch thông minh trong khu vực…

Về kinh tế đêm, Hà Nội đã phê duyệt Đề án phát triển kinh tế đêm giai đoạn 2026-2030, định hướng đến 2045, xác định đây là một động lực tăng trưởng mới của đô thị. Theo định hướng, đến năm 2035, kinh tế đêm đóng góp khoảng 7-8% GRDP, tăng trưởng 12-14%/năm trong các lĩnh vực dịch vụ, du lịch và công nghiệp văn hóa. Xa hơn, đến năm 2045, tỷ trọng có thể đạt trên 12% GRDP, với thương hiệu “Thành phố trải nghiệm văn hóa ban đêm”.

PGS.TS Bùi Hoài Sơn - Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội nhấn mạnh, lợi thế cạnh tranh của Hà Nội không đến từ độ sôi động thuần túy, mà từ chiều sâu di sản. “Hà Nội hội tụ nhiều giá trị đặc sắc với bề dày lịch sử nghìn năm văn hiến và hệ thống di sản phong phú. Mỗi góc phố, con đường, cây cầu hay công trình kiến trúc đều mang trong mình những câu chuyện”, ông Sơn nhấn mạnh. Theo ông Sơn, kinh tế đêm phải là “không gian kể chuyện”, nơi ẩm thực, nghệ thuật truyền thống, làng nghề và đời sống đô thị trở thành chất liệu tạo nên bản sắc.

Hà Nội cũng tiên phong chuyển đổi mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. Đẩy mạnh chuyển đổi năng lượng, giảm phát thải và xây dựng hệ sinh thái công nghiệp công nghệ cao. “Bản chất kinh tế tuần hoàn không chỉ dừng lại ở việc xử lý rác thải mà còn khai sinh ra một ngành sản xuất nguyên liệu mới, tối ưu hoá nguồn lực có khả năng thay thế trực tiếp cho nguyên liệu nhập khẩu từ nước ngoài”- ông Hoàng Đức Vượng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Nhựa Việt Nam chia sẻ.

Hà Nội đang bước vào một thời kỳ chuyển mình mang tính bước ngoặt, định hình mô hình tăng trưởng mới, tạo nền tảng để phát triển hai con số, hướng tới xác định hình vóc dáng của một siêu đô thị hiện đại, bền vững.

Hà Nội phát triển không chỉ cho Hà Nội

Quy hoạch thủ đô tầm nhìn 100 năm là việc xác định Hà Nội không chỉ là trung tâm, đầu tàu phát triển, mà còn giữ vai trò hạt nhân, dẫn dắt toàn vùng. Quy hoạch này đã được Hà Nội thông qua với tư duy cấu trúc đô thị đa trung tâm, đa tầng, gắn kết vùng, trong đó có những mô hình rất mới như 9 cực phát triển, 9 trung tâm lớn, 9 trục động lực.

Điểm nhấn 9 cực phát triển sẽ tạo động lực phát triển mới cho Hà Nội. Trong đó, cực trung tâm gồm khu nội đô lịch sử và mở rộng ở hữu ngạn sông Hồng, giữ vai trò trung tâm hành chính, tài chính, văn hóa cốt lõi của Thủ đô.

Hoặc cực phía Bắc tại khu vực Đông Anh - Mê Linh - Sóc Sơn có vai trò là động lực hội nhập. Khu vực này được định hướng phát triển thành đô thị dịch vụ, thương mại quốc tế, tài chính và logistics gắn với sân bay Nội Bài, khu thương mại tự do, trung tâm công nghiệp công nghệ cao. Dịch vụ Tài chính – Logistics, xây dựng Hà Nội thành trung tâm tài chính và đầu mối luân chuyển hàng hóa, kết nối chặt chẽ với Vùng Thủ đô.

Cực phía Đông thuộc khu vực Gia Lâm - Long Biên sẽ phát triển các tổ hợp thương mại quy mô vùng, cảng cạn ICD và trung tâm logistics hiện đại gắn với trục Quốc lộ 5 và cao tốc Hà Nội - Hải Phòng; kết nối Thủ đô với tam giác kinh tế động lực phía Đông (Hải Phòng - Quảng Ninh).

Cực phía Tây (Hòa Lạc) là đô thị khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và giáo dục, khu thương mại tự do; gắn với trục phát triển kết nối các tỉnh phía Tây (Phú Thọ, Sơn La,...).

Cực phía Tây Bắc (đô thị Sơn Tây - Ba Vì) là đô thị văn hóa lịch sử, du lịch nghỉ dưỡng gắn với rừng quốc gia, núi Tản - sông Đà, nhiệm vụ an ninh - quốc phòng; kết nối với các đô thị Vĩnh Yên, Vĩnh Phúc, Việt Trì - Phú Thọ…

Hà Nội được đặt trong mối quan hệ với vùng Đồng bằng sông Hồng, vùng Trung du miền núi phía Bắc, vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, với các trục kết nối di sản, kết nối logistics, kết nối sân bay, đường sắt (metro), đường vành đai, đô thị vệ tinh, đô thị sáng tạo, đô thị sinh thái.

Gắn với hoàn thiện thể chế phát triển Thủ đô

Theo các chuyên gia, nguồn lực cốt lõi để Hà Nội phát triển kinh tế bền vững trong tầm nhìn 100 năm dựa vào thể chế đột phá, con người làm trung tâm, và nguồn vốn khổng lồ từ cả trong và ngoài nước… Hà Nội cần tận dụng nguồn lực tổng hợp từ đầu tư công, nguồn vốn FDI và khối kinh tế tư nhân thông qua các hội nghị xúc tiến đầu tư lớn của thành phố.

Đặc biệt, cần có những cơ chế vượt trội để huy động vốn, khai thác quỹ đất, phát triển hạ tầng chiến lược, bảo tồn di sản, thu hút nhân tài, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hợp tác công tư.

Triển khai các nghị quyết chuyên sâu về đầu tư, hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp, thành lập Quỹ Đầu tư mạo hiểm, Sàn Giao dịch công nghệ, cùng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) để nhanh chóng đưa công nghệ mới vào thực tiễn. Chuyển từ việc tài trợ đơn thuần sang đặt hàng các giải pháp giải quyết trực tiếp "bài toán lớn" của đô thị, thúc đẩy năng suất lao động và tăng tỷ trọng đóng góp của công nghệ cao.

Luật Thủ đô 2026 tạo hành lang pháp lý vượt trội, cho phép Hà Nội chủ động phân cấp, phân quyền, thu hút nhân tài và thử nghiệm các mô hình kinh tế mới (như trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do).

Đặc biệt, con người, nhất là đội ngũ cán bộ có tư duy quy hoạch hiện đại, biết quản trị đa ngành, đa cấp, đa trung tâm, có khả năng làm việc với doanh nghiệp, chuyên gia, cộng đồng và các địa phương trong vùng.

Theo kế hoạch, thành phố sẽ công bố quy hoạch và tổ chức Hội nghị xúc tiến đầu tư vào cuối tháng 6-2026. Các phương án quy hoạch, mô hình sa bàn và công nghệ 4D sẽ được trưng bày tại Bảo tàng Hà Nội nhằm tạo điều kiện để người dân và doanh nghiệp tiếp cận, giám sát.

UBND thành phố Hà Nội khẳng định sẽ triển khai quy hoạch với tinh thần công khai, minh bạch, phát huy hiệu quả các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô, huy động tối đa nguồn lực xã hội, xây dựng Thủ đô xứng đáng là trung tâm đầu não chính trị - hành chính quốc gia, động lực phát triển của cả nước trong giai đoạn mới.