Một năm thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp tại Hà Nội: Từ cuộc cách mạng bộ máy đến xây dựng chính quyền gần dân, sát dân, vì dânBài cuối: Xây dựng bộ máy hành chính tinh gọn, hiện đại, minh bạch

Để mô hình này hoạt động hiệu quả hơn nữa, cần tiếp tục phân cấp mạnh mẽ, phân định rõ chức năng, nâng cao tính tự chủ để phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn, đồng thời tạo động lực cho sự phát triển bền vững của Thủ đô.

Biến áp lực thành động lực để phát triển

Việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp không chỉ là thay đổi tổ chức bộ máy mà sâu xa hơn là thay đổi tư duy quản trị. Đó là chuyển mạnh từ “quản lý hành chính” sang “quản trị, phục vụ và kiến tạo phát triển”, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo cao nhất. Đây vừa là áp lực, vừa là cơ hội rèn luyện đội ngũ cán bộ, công chức “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm” với tinh thần “dấn thân, phụng sự”.

Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, phường Dương Nội đã chủ động sắp xếp đội ngũ, đổi mới phương thức quản lý và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số. Những chuyển biến trong tổ chức bộ máy, tinh thần trách nhiệm của cán bộ và sự hài lòng của người dân đang tạo động lực mới cho quá trình phát triển địa phương.

Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Dương Nội Nguyễn Sĩ Hoạt cho biết, khi bắt đầu thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, khối lượng công việc lớn và yêu cầu nhiệm vụ cao hơn đã khiến một bộ phận cán bộ có tâm lý e ngại. Trước thực tế đó, Đảng ủy phường xác định rõ tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, đồng thời quán triệt phương châm “tư tưởng đi trước, bộ máy theo sau”.

“Việc bố trí đúng người, đúng việc đã phát huy năng lực của cán bộ. Nhiều cá nhân có thành tích tốt được ghi nhận, khen thưởng và được giao trọng trách cao hơn. Điều đó giúp cán bộ thêm tự tin, từng bước biến áp lực thành động lực cống hiến”, đồng chí Nguyễn Sĩ Hoạt thông tin.

Từ thực tiễn triển khai một năm qua, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Phương Liệt Nguyễn Minh Tiến kiến nghị các cấp tiếp tục quan tâm hoàn thiện các hệ thống, nền tảng số dùng chung; nâng cao tính ổn định, khả năng kết nối, chia sẻ và đồng bộ dữ liệu giữa các hệ thống nhằm tạo thuận lợi cho cơ sở trong quá trình triển khai thực hiện nhiệm vụ. Trong đó, thành phố tổ chức các lớp tập huấn chuyên sâu, hướng dẫn nghiệp vụ đối với cán bộ, công chức cấp phường, nhất là các nội dung mới phát sinh sau sắp xếp tổ chức bộ máy, phân cấp, ủy quyền và triển khai các phần mềm quản lý, điều hành, đánh giá cán bộ theo phương pháp OKR/KPI.

Còn với xã đảo Minh Châu, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Nguyễn Đức Tiến kiến nghị, các cấp tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền cho cấp xã đi đôi với phân bổ nguồn lực tài chính, biên chế tương xứng. Trong đó, sớm cụ thể hóa Luật Thủ đô năm 2026 cùng với rà soát, sửa đổi các quy định, quy trình còn vướng mắc để đồng bộ với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Đặc biệt là có cơ chế, chính sách đặc thù cho xã đảo Minh Châu, nhất là đầu tư hạ tầng kết nối, công trình phòng, chống lụt bão và chính sách hỗ trợ lâu dài cho cán bộ, giáo viên.

Hoàn thiện các chế độ, chính sách đãi ngộ hợp lý

Để cán bộ yên tâm với công việc, dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm, nguyên Vụ trưởng Vụ Cơ sở Đảng (Ban Tổ chức Trung ương) Nguyễn Đức Hà cho rằng, việc rà soát, điều chỉnh và hoàn thiện các chế độ, chính sách đãi ngộ hợp lý là bài toán cấp bách cần được các cơ quan chức năng đặc biệt quan tâm, giải quyết kịp thời.

Ông Nguyễn Đức Hà phân tích, thời gian qua, khối lượng công việc lớn cùng áp lực đi sớm, về muộn, đi công tác xa đã khiến đội ngũ cán bộ cơ sở rơi vào tình trạng quá tải. Dù vẫn tận tụy cống hiến, nhưng nhiều người không khỏi trăn trở khi chế độ đãi ngộ hiện tại chưa tương xứng với công sức bỏ ra, thậm chí thu nhập còn bị sụt giảm sau khi luân chuyển vị trí công tác. Vì vậy, để giữ chân và phát huy năng lực của đội ngũ cán bộ cơ sở, việc rà soát, điều chỉnh các chế độ, chính sách đãi ngộ là bài toán cấp bách cần được các cơ quan chức năng đặc biệt quan tâm, giải quyết kịp thời.

Thực tiễn triển khai tại Thủ đô cũng đặt ra yêu cầu cần tiếp tục hoàn thiện để mô hình vận hành đồng bộ, hiệu quả và sát thực tiễn hơn. Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Phùng Thị Hồng Hà cho rằng, việc tổ chức bộ máy phải tinh gọn nhưng phù hợp đặc thù từng địa phương, phân cấp, ủy quyền phải đi đôi với điều kiện thực hiện.

Trên cơ sở đó, thành phố Hà Nội đề nghị Trung ương tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện các tiêu chí về quy mô đơn vị hành chính cấp xã theo hướng linh hoạt hơn, phù hợp với đặc điểm từng vùng, từng loại hình đô thị và yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới; tạo điều kiện để địa phương chủ động hơn trong tổ chức không gian phát triển và nâng cao hiệu quả quản trị địa phương.

Về tổ chức bộ máy và hoạt động của cơ quan Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng các tổ chức chính trị - xã hội, thành phố Hà Nội đề nghị Trung ương tiếp tục nghiên cứu, hướng dẫn cụ thể hơn về mô hình tổ chức, chức năng, nhiệm vụ và cơ chế phối hợp giữa Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với các tổ chức chính trị - xã hội trong mô hình mới; bảo đảm hoạt động đồng bộ, thống nhất nhưng vẫn phát huy tính chủ động, sáng tạo của từng tổ chức trong hệ thống chính trị ở cơ sở.

Về số lượng cơ quan chuyên môn thuộc UBND thành phố và UBND cấp xã, theo Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Phùng Thị Hồng Hà, sau khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, khối lượng công việc của chính quyền địa phương tăng lên rất lớn. Trong khi đó, số phòng chuyên môn còn mỏng, nhiều địa bàn xuất hiện tình trạng quá tải trong xử lý công việc...

“Hà Nội đề nghị, Trung ương tiếp tục nghiên cứu tăng tính linh hoạt cho địa phương trong tổ chức cơ quan chuyên môn; cho phép căn cứ quy mô dân số, đặc điểm đô thị và yêu cầu quản lý để xem xét bổ sung số lượng cơ quan chuyên môn phù hợp”, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Phùng Thị Hồng Hà nhấn mạnh.

Mới đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì cuộc làm việc với Ban Chỉ đạo Trung ương về sơ kết một năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp. Trong đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh các địa phương cần trả lời các câu hỏi: Bộ máy có tinh gọn hơn không, vận hành có thông suốt hơn không, quyền hạn có rõ hơn không, trách nhiệm cụ thể hơn không, phục vụ nhân dân và doanh nghiệp có tốt hơn không; mô hình mới có tạo thêm ra động lực phát triển hay không và quan trọng nhất là có nâng cao được hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả của hệ thống chính trị hay không.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, cải cách về tổ chức bộ máy lần này có ý nghĩa rất lớn, không chỉ là đối với hiện tại mà còn đối với tương lai phát triển của đất nước. Điều hướng tới không phải chỉ là một bộ máy ít đầu mối hơn mà là một bộ máy phải mạnh hơn, thông suốt hơn, trách nhiệm hơn, hiệu quả hơn và phục vụ nhân dân tốt hơn; không phải chỉ là sắp xếp tổ chức bộ máy và đổi mới phương thức lãnh đạo, phương thức quản lý, phương thức điều hành, phương thức làm việc, phương thức tổ chức thực hiện, không phải chỉ là giải quyết yêu cầu trước mắt mà phải tạo nền tảng trong mô hình quản trị quốc gia hiện đại, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.

Trên tinh thần đó, thành phố Hà Nội đã quán triệt sâu sắc các chủ trương, định hướng của Trung ương và chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về xây dựng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp theo hướng gần dân, sát dân, phục vụ nhân dân tốt hơn; phát huy vai trò tiên phong của Thủ đô trong đổi mới quản trị và phát triển bền vững. Trong đó, thành phố xác định 3 khâu đột phá: Xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cán bộ cơ sở, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ; phát triển đồng bộ hạ tầng số, dữ liệu số và chính quyền số; tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, đất đai, quy hoạch, đầu tư, giải phóng mặt bằng và nguồn nhân lực, khơi thông nguồn lực cho phát triển.

Một năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp đủ để Hà Nội khẳng định rằng, bộ máy tinh gọn vận hành thông suốt hơn, hiệu lực, hiệu quả và gần dân hơn. Với những kết quả đạt được trong một năm qua, thành phố sẽ tiếp tục gương mẫu đi đầu, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, đóng góp ngày càng lớn cho đất nước trong kỷ nguyên mới.

“

Thành phố Hà Nội phấn đấu đến năm 2030 vận hành ổn định mô hình chính quyền địa phương 2 cấp theo hướng tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; hoàn thiện nền quản trị Thủ đô hiện đại, minh bạch, phục vụ nhân dân. Xây dựng Hà Nội trở thành cực tăng trưởng, trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại, dịch vụ chất lượng cao và đổi mới sáng tạo của cả nước…