Nhận diện thủ đoạn lừa đảo mùa du lịchBài cuối:Dựng "lá chắn" bảo vệ du khách trên không gian mạng

Không để lòng tin trở thành điểm yếu

Nếu như trước đây, các vụ lừa đảo du lịch chủ yếu xuất hiện dưới hình thức tour giá rẻ bất thường thì hiện nay các đối tượng đã thay đổi phương thức tiếp cận.

Thay vì đánh vào tâm lý ham rẻ, chúng tập trung xây dựng lòng tin. Những fanpage được đầu tư chuyên nghiệp, website có giao diện giống hệt doanh nghiệp thật, hình ảnh được sao chép từ các khu nghỉ dưỡng nổi tiếng, thậm chí cả những phản hồi tích cực của khách hàng cũng được tạo dựng một cách bài bản.

Nhiều người chỉ phát hiện mình bị lừa khi ngày khởi hành đã cận kề. Đó cũng là trường hợp của chị Trần T.T.L, trú tại phường Từ Liêm, Hà Nội. Sau khi chuyển tiền đặt tour cho một đơn vị quảng cáo trên mạng xã hội, chị hoàn toàn yên tâm chờ đến ngày nghỉ.
"Tôi nghĩ mọi thứ đều bình thường vì fanpage rất chuyên nghiệp, tư vấn nhanh và đầy đủ. Chỉ đến khi yêu cầu xuất mã xác nhận dịch vụ mà không ai trả lời điện thoại, tôi mới biết mình đã bị lừa", chị kể.

Theo các chuyên gia, điểm nguy hiểm nhất của loại tội phạm này là chúng không tạo cảm giác nghi ngờ ngay từ đầu. Ngược lại, toàn bộ quá trình giao dịch đều được xây dựng giống một hoạt động kinh doanh bình thường. Ông Vũ Ngọc Sơn, Trưởng ban Nghiên cứu, tư vấn phát triển công nghệ và hợp tác quốc tế thuộc Hiệp hội An ninh mạng quốc gia nhận định, các đối tượng hiện nay nghiên cứu rất kỹ tâm lý nạn nhân.

"Khi người dân đã bước vào kịch bản mà đối tượng chuẩn bị sẵn thì gần như bị dẫn dắt qua từng bước. Từ việc đặt cọc, xác nhận giao dịch, kích hoạt mã đặt phòng cho tới hoàn tiền đều được xây dựng rất hợp lý. Chính điều đó khiến nhiều người không nhận ra mình đang bị lừa", ông Sơn phân tích.

Theo ông Sơn, thay vì chỉ tập trung vào công nghệ, người dân cần thay đổi thói quen sử dụng mạng xã hội, nâng cao khả năng kiểm chứng thông tin trước khi giao dịch.

Là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực du lịch trực tuyến, ông Bùi Thanh Tú, Giám đốc Marketing BestPrice Travel cho biết thời gian qua đơn vị liên tục nhận được phản ánh của khách hàng về các trang giả mạo thương hiệu. Theo ông Tú, một trong những dấu hiệu nhận biết quan trọng là lịch sử hoạt động của fanpage.

Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng lưu ý người dân không nên chuyển tiền vào tài khoản cá nhân khi chưa xác minh đầy đủ thông tin pháp lý của đơn vị cung cấp dịch vụ. Ngay sau khi nhận được mã đặt phòng hoặc mã vé, cần chủ động liên hệ với doanh nghiệp để kiểm tra tính hợp lệ thay vì chờ đến ngày khởi hành.

Cần sự chung tay của cơ quan quản lý và doanh nghiệp

Không chỉ gây thiệt hại cho người dân, các hành vi giả mạo trên môi trường mạng còn ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của các doanh nghiệp du lịch chân chính.

Nhiều khách sạn, khu nghỉ dưỡng và công ty lữ hành tại Hà Nội cho biết họ thường xuyên phải đăng tải thông báo cảnh báo khách hàng về các fanpage giả mạo sử dụng trái phép hình ảnh và thương hiệu doanh nghiệp.

Các chuyên gia du lịch cho rằng, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, việc bảo vệ thương hiệu trên không gian mạng cần được coi là nhiệm vụ thường xuyên của mỗi doanh nghiệp. Các đơn vị cần công khai rõ ràng website, số điện thoại, tài khoản giao dịch chính thức; đồng thời chủ động phối hợp với cơ quan chức năng khi phát hiện các hành vi giả mạo.

Ở góc độ quản lý nhà nước, Sở Du lịch Hà Nội thời gian qua liên tục phát đi các khuyến cáo về tình trạng giả mạo doanh nghiệp lữ hành và cơ sở lưu trú trên môi trường mạng.

Ông Trần Minh Hiếu, Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội cho biết, cùng với sự phát triển mạnh của du lịch trực tuyến, các hành vi lợi dụng công nghệ để lừa đảo du khách cũng ngày càng phức tạp.
Theo ông Hiếu, người dân cần ưu tiên lựa chọn các doanh nghiệp được cấp phép hoạt động, có địa chỉ rõ ràng và thông tin minh bạch. Trước khi đặt tour hoặc phòng nghỉ, du khách nên chủ động kiểm tra thông tin từ nhiều nguồn khác nhau thay vì chỉ dựa vào quảng cáo trên mạng xã hội.

"Sở Du lịch Hà Nội thường xuyên phối hợp với các cơ quan chức năng tăng cường tuyên truyền, cảnh báo các hình thức lừa đảo mới. Tuy nhiên, yếu tố quan trọng nhất vẫn là sự chủ động của người dân trong việc kiểm tra, xác minh thông tin trước khi giao dịch", ông Hiếu nhấn mạnh.

Bên cạnh công tác tuyên truyền, các cơ quan chức năng cũng khuyến cáo người dân cần nhanh chóng trình báo khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo. Việc lưu giữ tin nhắn, chứng từ chuyển khoản, số điện thoại, tài khoản ngân hàng của đối tượng sẽ giúp lực lượng công an có thêm căn cứ phục vụ công tác điều tra, truy vết dòng tiền và xử lý vi phạm.

Thực tế cho thấy, chỉ một cuộc gọi xác minh, vài phút kiểm tra lịch sử hoạt động của fanpage hay một thao tác tra cứu thông tin doanh nghiệp có thể giúp người dân tránh được những thiệt hại lên tới hàng chục, hàng trăm triệu đồng.

Mỗi mùa hè là thời điểm hàng triệu người lên đường khám phá những miền đất mới. Nhưng trong thời đại số, hành trang cho một chuyến đi an toàn không chỉ là vé máy bay hay vali hành lý.
Đó còn là sự tỉnh táo trước những lời mời gọi hấp dẫn, là thói quen kiểm chứng thông tin trước khi chuyển tiền và là ý thức tự bảo vệ mình trên không gian mạng.

Khi mỗi du khách trở thành một người tiêu dùng thông minh, những chiếc bẫy lừa đảo sẽ khó có cơ hội tồn tại. Và đó cũng chính là "lá chắn" vững chắc nhất để bảo vệ những hành trình mùa hè được trọn vẹn, an toàn và đáng nhớ.