Hà Nội vận hành chính quyền địa phương 2 cấp: Chủ động, quyết liệt, sáng tạo

Thành phố từng bước chuyển hóa các chủ trương của Trung ương thành kết quả thực tiễn, đồng thời hình thành phương thức quản trị trực tiếp từ thành phố đến xã, phường, qua đó tạo nền móng vững chắc phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới.

Thống nhất nhận thức, quyết tâm hành động

Trước hết phải khẳng định, công tác quán triệt, thông tin, tuyên truyền, định hướng dư luận về sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức bộ máy và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp được Ban Thường vụ Thành ủy, HĐND, UBND, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố lãnh đạo, chỉ đạo triển khai khẩn trương, đồng bộ, thống nhất từ thành phố đến cơ sở. Thành phố xác định đây là nhiệm vụ đi trước một bước, giữ vai trò quan trọng trong việc tạo sự thống nhất nhận thức và hành động trong toàn hệ thống chính trị, bảo đảm quá trình chuyển đổi mô hình diễn ra ổn định, thông suốt, hiệu quả.

Trên tinh thần đó, ngay sau khi có chủ trương của Trung ương về sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức bộ máy tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, thành phố đã tổ chức quán triệt, phổ biến kịp thời các nghị quyết, kết luận, chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các văn bản của Thành ủy, Ban Thường vụ Thành ủy bằng nhiều hình thức linh hoạt, kết hợp trực tiếp, trực tuyến từ thành phố đến cơ sở.

Toàn thành phố đã tổ chức 12 hội nghị quán triệt với 44.703 lượt cán bộ, đảng viên tham dự; tổ chức 62 lớp tập huấn cho 30.766 lượt cán bộ. 100% cấp ủy, cơ quan, đơn vị và 126 xã, phường tổ chức sinh hoạt chuyên đề, tập huấn, phổ biến quy trình vận hành mô hình mới, bảo đảm 100% cán bộ chủ chốt, đảng viên được tiếp cận đầy đủ các chủ trương, chỉ đạo của Trung ương và thành phố.

Nội dung quán triệt tập trung làm rõ yêu cầu đổi mới mô hình quản trị, phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số, trách nhiệm người đứng đầu và yêu cầu chuyển từ tư duy “thực hiện hành chính” sang “quản trị địa bàn”, từ quản lý theo cấp trung gian sang quản trị trực tiếp trong điều kiện không còn tổ chức chính quyền cấp huyện.

Bên cạnh đó, công tác thông tin, tuyên truyền được triển khai đồng bộ trên hệ thống báo chí, cổng thông tin điện tử, hệ thống truyền thanh cơ sở, các nền tảng số và mạng xã hội. Các cơ quan báo chí thành phố đã đăng tải, phát sóng trên 10.000 tin, bài, phóng sự, chuyên đề tuyên truyền; riêng giai đoạn đầu vận hành mô hình mới có trên 2.000 tin, bài chuyên sâu. Thành phố đồng thời đẩy mạnh truyền thông trên nền tảng iHanoi, infographic, video ngắn và các nền tảng tương tác số; từng bước chuyển từ tuyên truyền hành chính truyền thống sang truyền thông số, tương tác trực tiếp theo từng nhóm đối tượng, góp phần nâng cao hiệu quả tiếp cận thông tin và tạo đồng thuận xã hội.

Công tác chính trị tư tưởng được triển khai đồng bộ gắn với công tác dân vận và giải quyết các vấn đề phát sinh từ cơ sở. Hệ thống iHanoi đã tiếp nhận và xử lý trên 85.710 phản ánh, kiến nghị của người dân và doanh nghiệp; nhiều vụ việc được giải quyết ngay từ cơ sở, góp phần nâng cao hiệu quả tương tác giữa chính quyền với nhân dân và tăng tính công khai, minh bạch trong hoạt động quản lý, điều hành...

Thông qua công tác quán triệt, tuyên truyền, định hướng dư luận và công tác chính trị tư tưởng, nhận thức trong toàn hệ thống chính trị được thống nhất từ thành phố đến cơ sở về mục tiêu, yêu cầu, nguyên tắc, phương thức vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; giữ vững sự đoàn kết, thống nhất trong hệ thống chính trị, ổn định tư tưởng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức sau sắp xếp. Từ đó, tạo nền tảng chính trị - xã hội vững chắc để chính quyền địa phương 2 cấp trên địa bàn thành phố vận hành ổn định, thông suốt và hiệu quả ngay từ năm đầu triển khai.

Tái cấu trúc mô hình quản trị và đổi mới phương thức lãnh đạo, điều hành

Bám sát các nghị quyết, kết luận, chỉ đạo của Trung ương về sắp xếp tổ chức bộ máy và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Ban Thường vụ Thành ủy đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo với tinh thần nghiêm túc, chủ động, bài bản, khoa học, bám sát thực tiễn Thủ đô. Thành phố cũng xác định rõ việc tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp không đơn thuần là sắp xếp lại đơn vị hành chính và tổ chức bộ máy mà là quá trình tái cấu trúc mô hình quản trị, phân bổ lại nguồn lực, đổi mới phương thức lãnh đạo, điều hành trong toàn hệ thống chính trị.

Trong quá trình triển khai, Ban Thường vụ Thành ủy đã ban hành 321 văn bản lãnh đạo, chỉ đạo; HĐND thành phố ban hành 92 văn bản; UBND thành phố và các sở, ngành ban hành 422 văn bản, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội ban hành 39 văn bản; các cấp ủy, chính quyền cơ sở ban hành trên 35.000 văn bản để tổ chức thực hiện.

Các văn bản được ban hành bảo đảm tính kịp thời, đồng bộ, thống nhất và bám sát thực tiễn; tập trung giải quyết những vấn đề cốt lõi của quá trình chuyển đổi mô hình như: Tổ chức bộ máy, công tác cán bộ, phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số, cải cách hành chính, quản lý tài chính, tài sản công và tổ chức hoạt động của hệ thống chính trị trong điều kiện không còn cấp huyện. Đây là cơ sở chính trị, pháp lý quan trọng bảo đảm toàn bộ quá trình sắp xếp, vận hành mô hình mới được triển khai thống nhất trên phạm vi toàn thành phố.

Cùng với cụ thể hóa chủ trương của Trung ương, thành phố đã tiến hành rà soát toàn diện hệ thống văn bản, quy định, quy chế, quy trình công tác; sửa đổi, bổ sung, ban hành mới 163 văn bản; bãi bỏ 7 văn bản không còn phù hợp; ban hành 29 quy chế làm việc và 42 quy trình nội bộ theo nguyên tắc “6 rõ”. 126/126 đảng ủy xã, phường hoàn thành việc ban hành quy chế làm việc của cấp ủy, ủy ban kiểm tra đảng ủy và các quy chế phối hợp liên quan. Việc rà soát, hoàn thiện các quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức và mối quan hệ công tác đã góp phần phân định rõ trách nhiệm giữa các cơ quan, đơn vị; khắc phục cơ bản tình trạng chồng chéo, giao thoa nhiệm vụ; bảo đảm sự liên thông, thống nhất, thông suốt trong hoạt động của toàn hệ thống chính trị từ thành phố đến cơ sở.

Đối với công tác phân cấp, ủy quyền, phân định thẩm quyền, thành phố chủ động rà soát các lĩnh vực quản lý nhà nước, hoàn thiện các quy định liên quan đến công tác cán bộ, quản lý ngân sách, đầu tư công, tài sản công, giải quyết thủ tục hành chính, đất đai, xây dựng, giáo dục, y tế và các lĩnh vực chuyên ngành. Từ đó, thành phố từng bước chuyển giao nhiệm vụ gắn với tăng cường trách nhiệm, thẩm quyền và tính tự chủ của cấp xã. Song song, thành phố duy trì cơ chế giao ban 4 trục (Đảng, HĐND, UBND, Mặt trận Tổ quốc); phân công các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Thành ủy viên, lãnh đạo sở, ngành trực tiếp theo dõi địa bàn; tổ chức 1.073 hội nghị tập huấn, hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ; tiếp nhận 825 kiến nghị, đề xuất của các địa phương, đơn vị và đã giải quyết dứt điểm 801 nội dung, đạt tỷ lệ 97,1%. Kết quả là nhiều khó khăn, vướng mắc phát sinh trong giai đoạn đầu vận hành được tháo gỡ kịp thời ngay từ cơ sở, không để hình thành điểm nghẽn kéo dài ảnh hưởng đến hoạt động của bộ máy và việc phục vụ nhân dân.

Điểm nổi bật trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo của thành phố là không chỉ tập trung vào việc sắp xếp tổ chức bộ máy mà đồng thời thực hiện tái cấu trúc phương thức quản trị từ thành phố đến cơ sở; gắn sắp xếp đơn vị hành chính với tổ chức lại không gian phát triển, kiện toàn đội ngũ cán bộ, phân bổ lại nguồn lực, đổi mới cơ chế phối hợp trong toàn hệ thống chính trị. Nhiều nội dung được thành phố chủ động nghiên cứu, triển khai sớm hơn yêu cầu chung, nhất là trong các lĩnh vực phân cấp, phân quyền, quản trị địa bàn, chuyển đổi số và cải cách hành chính.

Tạo nền móng vững chắc cho phát triển Thủ đô

Phải khẳng định, thành công lớn nhất trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo của thành phố sau một năm không phải là ban hành thêm bao nhiêu văn bản hay thiết lập thêm bao nhiêu cơ chế phối hợp, mà là từng bước chuyển hóa các chủ trương của Trung ương thành kết quả thực tiễn; hình thành phương thức quản trị trực tiếp từ thành phố đến xã, phường. Thành phố chuyển dần từ quản lý hành chính sang quản trị theo kết quả thực hiện nhiệm vụ; tạo nền tảng để chuyển mạnh từ chính quyền vận hành bằng văn bản sang chính quyền điều hành bằng dữ liệu và kiến tạo phát triển.

Điểm nhấn nổi bật qua một năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp ở Thủ đô cho thấy, mô hình tổ chức mới cơ bản đạt mục tiêu giảm tầng nấc trung gian, rút ngắn quy trình lãnh đạo, chỉ đạo, giải quyết công việc; tăng tính chủ động, tự chịu trách nhiệm của cấp xã. Tổ chức bộ máy 4 trục của hệ thống chính trị từ thành phố đến cơ sở được kiện toàn đồng bộ, vận hành ổn định, thông suốt.

Trong đó, HĐND các cấp nhanh chóng thích ứng với mô hình mới, duy trì hoạt động nền nếp, bảo đảm thực hiện chức năng quyết định và giám sát trong điều kiện không còn cấp huyện. Cơ chế phối hợp giữa 4 trục (Đảng, HĐND, UBND, Mặt trận Tổ quốc) từng bước phát huy hiệu quả; nhiều nhiệm vụ trước đây phải xử lý qua nhiều cấp trung gian nay được giải quyết trực tiếp tại cơ sở, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả của bộ máy.

Đặc biệt, trong năm đầu vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, thành phố cơ bản duy trì ổn định tình hình kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh. Đồng thời, thành phố đã tạo chuyển biến rõ nét trong phương thức quản trị, cải cách hành chính, phân cấp, phân quyền và tổ chức thực hiện nhiệm vụ từ thành phố đến cơ sở. Kết quả nổi bật là kinh tế Thủ đô tiếp tục duy trì tăng trưởng tích cực. Công tác cải cách hành chính và chuyển đổi số tiếp tục tạo chuyển biến rõ nét trong phục vụ người dân, doanh nghiệp. Bên cạnh đó, thành phố tập trung xử lý các điểm nghẽn lớn, kéo dài của Thủ đô theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, gắn với trách nhiệm cụ thể và đã đạt kết quả bước đầu tích cực, được nhân dân đánh giá cao.

Từ thực tiễn vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, trên địa bàn Thủ đô đã xuất hiện nhiều sáng kiến, giải pháp trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, cải cách hành chính, chuyển đổi số, giải quyết các vấn đề dân sinh. Các mô này không chỉ góp phần tháo gỡ khó khăn phát sinh từ cơ sở mà còn cung cấp những kinh nghiệm thực tiễn có giá trị để nghiên cứu, hoàn thiện và nhân rộng trong thời gian tới.

Tựu trung, sau một năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, thành phố Hà Nội đã triển khai nghiêm túc, đồng bộ, bài bản các chủ trương, quyết sách của Trung ương; hoàn thành khối lượng công việc rất lớn về sắp xếp đơn vị hành chính, kiện toàn tổ chức bộ máy, bố trí đội ngũ cán bộ, phân cấp, phân quyền, tổ chức vận hành mô hình mới. Bộ máy của hệ thống chính trị từ thành phố đến cơ sở cơ bản hoạt động ổn định, thông suốt, không làm gián đoạn hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và phục vụ nhân dân. Kết quả này khẳng định sự chủ động, quyết liệt, sáng tạo, hiệu quả trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của Đảng bộ, chính quyền Thủ đô, qua đó tạo nền móng vững chắc cho thành phố phát triển trong kỷ nguyên mới cùng đất nước.