Xã Phù Đổng:Tạo đồng thuận để gỡ “nút thắt” giải phóng mặt bằng

Trong đó có nhiều việc khó như di dời gần 700 ngôi mộ trong những ngày cận Tết, hộ khó khăn tự nguyện bàn giao đất ngay trước thời điểm cưỡng chế... Đằng sau những kết quả ấy là vai trò điều hành hiệu quả của chính quyền hai cấp với phương châm gần dân, kịp thời tháo gỡ vướng mắc, qua đó xây dựng và nhân lên sức mạnh đồng bộ từ cơ sở.

Khi niềm tin thay cho mệnh lệnh

Những ngày tháng 5-2026, trụ sở Ban Quản lý dự án Đầu tư - Hạ tầng xã Phù Đổng gần như không tắt đèn trước 11h đêm. Đây là giai đoạn cao điểm triển khai công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) cho hàng loạt dự án trọng điểm như tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với thành phố Hà Nội, tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, dự án nâng cấp tuyến vận tải thủy sông Đuống và nhiều công trình hạ tầng khung khác. Cán bộ, chuyên viên của Ban liên tục bám địa bàn, từ kiểm đếm hiện trạng, hoàn thiện hồ sơ đến gặp gỡ, đối thoại, vận động người dân đồng thuận bàn giao mặt bằng...

Chia sẻ với phóng viên, ông Tô Anh Chiến, Giám đốc Ban Quản lý dự án Đầu tư - Hạ tầng xã Phù Đổng cho biết, dù khối lượng công việc rất lớn và thời gian thực hiện gấp rút, nhưng kết quả đạt được hết sức tích cực. Trước Tết Nguyên đán vừa qua, “Chiến dịch 22 ngày đêm” GPMB phục vụ dự án tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với thành phố Hà Nội đã hoàn thành vượt kỳ vọng. Đến nay, dự án đã đạt tỉ lệ GPMB 88%; gần 3.000 hộ dân được phê duyệt phương án bồi thường; gần 144ha đất được thu hồi; gần 700 ngôi mộ được di dời chỉ trong 22 ngày; tổng kinh phí chi trả bồi thường lên tới 658 tỷ đồng. Dự kiến, công tác GPMB sẽ hoàn thành trong tháng 6-2026.

Đằng sau những con số ấy là sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị cùng cách làm linh hoạt, nhân văn, lấy đối thoại và đồng thuận làm nền tảng. Theo ông Nguyễn Hồng Minh, Bí thư Chi bộ thôn Trùng Quán, để tạo sự đồng thuận, địa phương đã thực hiện công khai, minh bạch toàn bộ quy trình, từ họp dân, lấy ý kiến đến bốc thăm vị trí tại nghĩa trang mới. Cán bộ thôn, tổ dân phố kiên trì đến từng hộ gia đình để tuyên truyền, giải thích. Đặc biệt, địa phương chủ động sắp xếp để các hộ trong cùng dòng họ có thể bốc thăm các vị trí gần nhau, thuận tiện cho việc hương khói, chăm sóc phần mộ sau này. “Khi mọi việc vừa đúng quy định vừa hợp lòng dân, người dân sẽ đồng thuận và tự nguyện thực hiện” - ông Minh chia sẻ.

Một câu chuyện khác vừa diễn ra trong quá trình giải phóng mặt bằng dự án tuyến đường đê Đá tại xã Phù Đổng. Dự án phải thu hồi hơn 29.500m² đất, liên quan đến 151 hộ dân. Trong số đó, hộ ông Nguyễn Văn Lộc (thôn Phù Đổng 1) thuộc diện buộc phải cưỡng chế thu hồi đất do không đủ điều kiện được bồi thường.

Ông Tô Anh Chiến cho biết: “Sau nhiều ngày kiên trì vận động và tìm hiểu hoàn cảnh, chúng tôi nhận thấy nguyên nhân không phải gia đình cố tình chống đối mà do điều kiện kinh tế quá khó khăn, không có khả năng xây dựng lại nhà ở sau khi bàn giao mặt bằng”.

Từ thực tế đó, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Phù Đổng đã chủ động đề xuất hỗ trợ kinh phí xây dựng nhà ở cho gia đình ông Lộc từ chương trình dành cho các trường hợp có hoàn cảnh khó khăn. Đồng thời, UBND xã và Ban Quản lý dự án Đầu tư - Hạ tầng vận động thêm nguồn lực xã hội hóa từ cán bộ, doanh nghiệp trên địa bàn. Ngày 12-5, địa phương đã trao 230 triệu đồng hỗ trợ cho gia đình ông Nguyễn Văn Lộc. Chỉ hai ngày trước thời điểm dự kiến tổ chức cưỡng chế, gia đình ông đã tự nguyện bàn giao mặt bằng.

Mô hình chính quyền địa phương hai cấp phát huy hiệu quả

Trao đổi với phóng viên, Giám đốc Ban Quản lý dự án Đầu tư - Hạ tầng xã Phù Đổng Tô Anh Chiến cho rằng, hiệu quả công tác giải phóng mặt bằng thời gian qua cho thấy rõ ưu thế của mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

“Trước đây, một vấn đề phát sinh thường phải qua nhiều khâu trung gian, từ xã lên huyện, từ huyện lên thành phố rồi mới quay trở lại cơ sở để xử lý. Quá trình đó không chỉ mất thời gian mà còn ảnh hưởng đến tiến độ công việc. Hiện nay, với sự phân cấp rõ ràng, cấp xã trở thành đầu mối trực tiếp giải quyết, chủ động từ khâu xác nhận hồ sơ đến tổ chức thực hiện. Nhờ vậy, các thông tin, kiến nghị của người dân được tiếp nhận và xử lý nhanh chóng, kịp thời hơn” - ông Chiến chia sẻ.

Bí thư Chi bộ thôn Trùng Quán Nguyễn Hồng Minh cho biết, trong quá trình di dời nghĩa trang phục vụ dự án, xã chịu trách nhiệm quy hoạch và xây dựng nghĩa trang mới, còn thôn được giao chủ động tổ chức phân chia vị trí, bốc thăm phần mộ cho các hộ dân. Sự phân công rõ trách nhiệm giúp cơ sở linh hoạt xử lý công việc phù hợp với thực tiễn, đồng thời bảo đảm công khai, minh bạch nên nhận được sự đồng thuận cao của người dân.

Theo ông Minh, một điểm thuận lợi khác là cơ chế phối hợp giữa thôn với chính quyền xã được thực hiện nhanh và hiệu quả hơn. Mọi khó khăn, vướng mắc phát sinh đều được cơ sở kịp thời báo cáo để cùng tháo gỡ. Nhờ đó, nhiều kiến nghị chính đáng của người dân được xem xét, giải quyết ngay từ đầu, góp phần củng cố niềm tin và bảo đảm tiến độ GPMB.

Thực tế tại Phù Đổng cho thấy, khi chính quyền cơ sở thực sự gần dân, lắng nghe và kịp thời giải quyết những vấn đề từ thực tiễn, niềm tin sẽ được vun đắp, tạo nên sức mạnh đồng thuận để triển khai các nhiệm vụ phát triển. Từ góc nhìn đó, mô hình chính quyền địa phương hai cấp không chỉ rút ngắn quy trình xử lý công việc mà còn nâng cao hiệu quả quản trị ngay từ cơ sở.