Phát huy cơ chế đặc thù, tạo động lực phát triển Thủ đô

Cùng dự có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Phó Trưởng ban Nội chính Trung ương Lê Hồng Quang; Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Nguyễn Quang Đức.

Tiếp và làm việc với đoàn, về phía thành phố Hà Nội có Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Trọng Đông; các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy: Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Bùi Huyền Mai; Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Thành ủy Trần Đình Cảnh; Trưởng ban Tổ chức Thành ủy Vũ Đăng Định; Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Trần Thế Cương; Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Dương Đức Tuấn; Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Ba Đình Phạm Quang Thanh...

Hệ thống chính trị hoạt động liên tục, thông suốt

Báo cáo tại hội nghị, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tổ chức Thành ủy Hà Nội Triệu Thị Ngọc cho biết: Sau 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thành phố Hà Nội đã hoàn thành cơ bản mục tiêu sắp xếp tổ chức bộ máy theo đúng chủ trương của Trung ương; bảo đảm hệ thống chính trị hoạt động liên tục, thông suốt, không gián đoạn việc phục vụ nhân dân và doanh nghiệp.

Thành phố đã giảm từ 526 xã, phường, thị trấn xuống còn 126 xã, phường. Nổi bật nhất là phương thức lãnh đạo, quản trị và điều hành từng bước được đổi mới theo hướng trực tiếp, liên thông, dựa trên dữ liệu và bám sát cơ sở, lấy người dân làm trung tâm. Cơ chế phối hợp giữa 4 trục Đảng - HĐND - UBND - MTTQ ngày càng thực chất; nhiều khó khăn, vướng mắc được giải quyết ngay từ cơ sở.

Công tác phân cấp, ủy quyền, cải cách hành chính và chuyển đổi số có chuyển biến rõ nét. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, thành phố rà soát 2.007 nhiệm vụ quản lý nhà nước, trong đó cấp xã thực hiện 928 nhiệm vụ; thành phố phân cấp, ủy quyền 160 nhiệm vụ cho cấp xã, triển khai 664 thủ tục hành chính (TTHC) theo cơ chế ủy quyền và thực hiện 2.077 TTHC trên toàn địa bàn; 100% xã, phường và các cơ quan trong hệ thống chính trị đã được kết nối hạ tầng số, sử dụng hệ thống quản lý văn bản điện tử, chữ ký số và các nền tảng điều hành trên môi trường mạng.

Bên cạnh đó, sau 5 năm thực hiện Nghị quyết số 28-NQ/TW và Kết luận số 14-KL/TW, phương thức lãnh đạo của Đảng bộ thành phố có chuyển biến rõ nét trên các phương diện. Hoạt động của hệ thống chính trị được thực hiện toàn diện trên các lĩnh vực, gắn với các chương trình công tác của Thành ủy, các nhiệm vụ trọng tâm, khâu đột phá của thành phố; được đặt trong tổng thể công cuộc đổi mới, xây dựng, chỉnh đốn Đảng và xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh.

Thông qua việc gắn thực hiện Kết luận số 14-KL/TW với xử lý các nhiệm vụ trọng tâm và các “điểm nghẽn” phát triển, thành phố từng bước tạo môi trường thực tiễn để cán bộ được thử thách, rèn luyện, nâng cao bản lĩnh, năng lực tổ chức thực hiện, khả năng phối hợp liên ngành, xử lý các vấn đề phức tạp, nhạy cảm; đồng thời góp phần tạo chuyển biến trong tư duy lãnh đạo, phương pháp điều hành và trách nhiệm cá nhân trong xử lý công việc.

Việc ứng dụng nền tảng số, giao việc điện tử, phòng họp không giấy tờ, theo dõi nhiệm vụ trên dashboard điều hành và các mô hình “Chi bộ số”, “Đảng bộ số” bước đầu phát huy hiệu quả, góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình và hiệu quả quản trị địa bàn.

Mặc dù đạt nhiều kết quả tích cực, song quá trình vận hành vẫn bộc lộ một số khó khăn, vướng mắc mang tính hệ thống như: Tổ chức bộ máy, biên chế; chất lượng đội ngũ cán bộ chưa đồng đều, một số địa phương còn thiếu cán bộ có chuyên môn sâu một số lĩnh vực.

Việc phân cấp, ủy quyền ở một số lĩnh vực chưa gắn đồng bộ với nguồn lực, hướng dẫn và dữ liệu đi kèm, hạ tầng công nghệ và điều kiện bảo đảm thực hiện. Ngoài ra, mức độ tự chủ giữa các đơn vị sự nghiệp còn chênh lệch. Nhiều đơn vị vẫn phụ thuộc vào ngân sách nhà nước. Việc xã hội hóa dịch vụ công chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế của Thủ đô…

Hướng tới hoàn thiện mô hình chính quyền hiện đại, chuyên nghiệp

Sau khi nghe báo cáo, các thành viên trong đoàn công tác, đại diện một số ban, ngành thành phố và địa phương đã trao đổi, giải đáp và phân tích nhiều nhóm vấn đề. Thành phố Hà Nội đề nghị Trung ương nghiên cứu hoàn thiện mô hình tổ chức bộ máy phù hợp với đặc thù đô thị đặc biệt; tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế phân cấp, ủy quyền theo hướng rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, gắn với điều kiện bảo đảm thực hiện; phân loại nhiệm vụ phù hợp với năng lực của cấp xã…

Phát biểu tại hội nghị, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Trọng Đông cho biết, qua 5 năm triển khai thực hiện Nghị quyết số 28-NQ/TW, Kết luận số 14-KL/TW và đặc biệt là sau 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thành phố Hà Nội nhận thức sâu sắc rằng, kết quả lớn nhất không chỉ là việc tinh gọn tổ chức bộ máy, mà quan trọng hơn là sự chuyển biến mạnh mẽ về tư duy lãnh đạo, tư duy quản trị và phương thức tổ chức thực hiện trong toàn hệ thống chính trị…

Các quy chế, quy trình công tác của thành phố tiếp tục hoàn thiện; nguyên tắc “6 rõ” được thực hiện nghiêm túc. Người dân đánh giá tích cực về hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp. Mức độ hài lòng đối với hoạt động của chính quyền, chất lượng phục vụ của đội ngũ cán bộ và việc ứng dụng công nghệ số đều có sự cải thiện rõ rệt.

Qua thực tiễn triển khai, thành phố Hà Nội đã rút ra một số bài học kinh nghiệm quan trọng.

Thứ nhất, quyết tâm chính trị của cấp ủy, chính quyền các cấp và vai trò nêu gương của người đứng đầu là yếu tố có ý nghĩa quyết định. Nơi nào người đứng đầu quyết liệt, dám chịu trách nhiệm, phát huy được sức mạnh tập thể thì nơi đó bộ máy vận hành hiệu quả và tạo được sự đồng thuận trong nhân dân.

Thứ hai, việc xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp không đơn thuần là giảm đầu mối tổ chức mà là quá trình tái cấu trúc toàn diện phương thức quản trị địa phương. Cấp xã phải thực sự trở thành trung tâm quản trị địa bàn, là nơi gần dân, sát dân, trực tiếp giải quyết công việc của người dân và doanh nghiệp.

Thứ ba, chuyển đổi số phải trở thành phương thức lãnh đạo mới, phương thức quản trị mới của hệ thống chính trị. Dữ liệu phải trở thành nguồn lực phát triển; việc điều hành phải dựa trên dữ liệu, kết quả và trách nhiệm giải trình.

Đồng chí Nguyễn Trọng Đông cho biết, thời gian tới, Hà Nội sẽ tích cực triển khai hiệu quả các chủ trương của Trung ương về xây dựng, chỉnh đốn Đảng, sắp xếp tổ chức bộ máy và xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp, gắn với thực hiện Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới, Luật Thủ đô năm 2026 và Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm và các nhiệm vụ phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới.

“

Với quyết tâm chính trị cao, tinh thần đổi mới, sáng tạo và trách nhiệm trước Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô, Hà Nội sẽ phấn đấu hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.

Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Trọng Đông

Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Trọng Đông nhấn mạnh, thành phố sẽ xây dựng hệ thống chính trị tinh gọn, vững mạnh; tiếp tục khẳng định vai trò là đầu tàu phát triển của cả nước, đóng góp ngày càng lớn vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Chủ động phát huy cơ chế đặc thù từ Luật Thủ đô năm 2026

Kết luận buổi làm việc, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tổ chức Trung ương Hoàng Trung Dũng đánh giá cao những kết quả và kinh nghiệm thực tiễn của Hà Nội trong triển khai các chủ trương của Trung ương. Đồng chí khẳng định, các chủ trương lớn về đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp và khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm đang từng bước đi vào cuộc sống, phát huy hiệu quả tích cực.

Tuy nhiên, trước những yêu cầu ngày càng cao trong thời gian tới, thành phố Hà Nội cần tiếp tục thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 28-NQ/TW và Kết luận số 14-KL/TW. Trong đó, cần phân định rõ giữa lãnh đạo của Đảng với quản lý của Nhà nước; giữa định hướng chiến lược với xử lý công việc hành chính cụ thể; giữa lãnh đạo toàn diện với phát huy tính chủ động, trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị cụ thể.

Hà Nội tiếp tục nghiên cứu bổ sung nội hàm mới về phương thức lãnh đạo trong điều kiện chính quyền số, xã hội số và nền kinh tế số; chuyển từ quản lý theo quy trình sang quản trị bằng mục tiêu, dữ liệu, kết quả đầu ra và trách nhiệm giải trình; lấy hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp làm thước đo. Hoàn thiện cơ chế để bảo vệ đúng người, đúng việc, đúng động cơ, đồng thời xử lý nghiêm những trường hợp lợi dụng chủ trương để vi phạm kỷ luật, kỷ cương.

Về vận hành mô hình hệ thống chính trị 3 cấp và chính quyền địa phương 2 cấp đòi hỏi phương thức quản trị mới, qua khảo sát thực tiễn vẫn còn những điểm nghẽn cần tháo gỡ, nhất là vấn đề phân cấp, phân quyền. Đồng chí Hoàng Trung Dũng nhấn mạnh phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Theo đó, địa phương phải được trao thẩm quyền rõ ràng, bảo đảm đầy đủ nguồn lực, nhân lực, dữ liệu và điều kiện thực hiện, đồng thời phải có cơ chế kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình chặt chẽ.

Đồng chí Hoàng Trung Dũng đề nghị, thành phố Hà Nội tiếp tục kiện toàn các cơ quan tham mưu của cấp ủy; nâng cao hiệu quả hoạt động của HĐND, UBND và MTTQ; xây dựng đội ngũ cán bộ theo vị trí việc làm, tiêu chuẩn chức danh và kết quả đầu ra, gắn với đổi mới công tác tuyển dụng, đánh giá, đào tạo, bồi dưỡng và luân chuyển cán bộ…

Theo đồng chí Hoàng Trung Dũng, một trong những điểm nghẽn lớn hiện nay là chuyển đổi số và dữ liệu. Trong tương lai, năng lực lãnh đạo và quản trị của địa phương sẽ được đo bằng chất lượng dữ liệu và khả năng khai thác dữ liệu. Vì vậy, cần tập trung đầu tư hạ tầng số, xây dựng hệ thống dữ liệu đồng bộ, liên thông, phục vụ hiệu quả công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và phục vụ người dân.

Từ thực tiễn của Hà Nội, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tổ chức Trung ương cho biết, đoàn khảo sát sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến, kiến nghị; lưu ý, với những cơ chế, chính sách đặc thù được quy định trong Luật Thủ đô năm 2026, Hà Nội cần chủ động phát huy quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm, mạnh dạn triển khai các giải pháp thuộc thẩm quyền nhằm tạo động lực phát triển trong giai đoạn mới.