Chuyện đó đây

Bí ẩn những sinh vật phát sáng giữa cao nguyên châu Phi

Đỗ Phú 04/06/2026 - 10:14

Các nhà khoa học vừa phát hiện hàng chục loài côn trùng và nhện mới tại cao nguyên Lisima của Angola, trong đó có những sinh vật phát quang dưới tia cực tím, hé lộ một kho tàng đa dạng sinh học còn ít được khám phá.

Một cuộc thám hiểm khoa học tại cao nguyên Lisima, vùng đất hẻo lánh thuộc Angola vừa mang lại những phát hiện gây chú ý cho giới nghiên cứu.

Các chuyên gia đã ghi nhận tới 8 loài chuồn chuồn mới, 3 loài châu chấu chưa từng được mô tả trong khoa học cùng khoảng 60 loài bướm và ngài mới, nhiều loài sở hữu màu sắc nổi bật và đặc điểm sinh học đặc biệt.

gor6qjd64rndvimgbtrullne6a.png
Nhện cua có vương miện phát quang dưới ánh sáng tia cực tím, được phát hiện trong một chuyến thám hiểm khoa học đến cao nguyên Lisima xa xôi của Angola. Ảnh: Reuters

Chuyến khảo sát được thực hiện bởi “Dự án Thiên nhiên hoang dã” tại khu vực đầu nguồn của 4 hệ thống sông lớn gồm Congo, Okavango, Zambezi và Cuanza.

Theo các nhà khoa học, đây là một trong những vùng sinh thái còn ít được nghiên cứu nhất châu Phi, nơi nhiều loài có thể đã tiến hóa biệt lập trong thời gian dài.

Một trong những phát hiện gây tò mò nhất là loài nhện cua có vương miện phát sáng dưới ánh sáng cực tím.

Hiện tượng phát quang này giúp loài vật trở nên nổi bật trong bóng tối và có thể đóng vai trò quan trọng trong giao tiếp hoặc tự vệ, dù các nhà nghiên cứu cho biết cần thêm nhiều nghiên cứu để xác định chính xác chức năng sinh học của đặc điểm này.

Bên cạnh đó, nhóm khảo sát còn phát hiện một loài nhện giăng lưới mới mang màu đỏ cam rực rỡ giống bọ rùa.

Theo các chuyên gia, màu sắc này có thể là một dạng ngụy trang phòng vệ. Bằng cách bắt chước những loài côn trùng có vị đắng hoặc độc hại, con nhện gửi tín hiệu cảnh báo tới các loài săn mồi tiềm năng.

Đáng chú ý, các nhà khoa học cũng tìm thấy một loài dế săn mồi có lớp giáp cứng bao bọc cơ thể.

Trưởng đoàn thám hiểm Rob Taylor mô tả đây là một trong những sinh vật ấn tượng nhất của chuyến khảo sát. “Loài dế bọc thép này rất ngầu. Nó trông cực kỳ hung dữ”, ông nói với Reuters. Rob Taylor cho biết cơ chế phòng vệ của loài vật này còn đặc biệt hơn khi chúng có thể phun chất lỏng vào những kẻ tấn công.

Những phát hiện mới xuất hiện trong bối cảnh giới khoa học toàn cầu đang chạy đua với thời gian để ghi nhận các loài sinh vật trước khi chúng biến mất.

lutjn67o75nspcmqckw22vaog4.png
Mỗi loài mới được ghi nhận cũng đồng nghĩa với thêm một lý do để bảo vệ những hệ sinh thái còn nguyên sơ trên hành tinh. Ảnh: Reuters

Theo ước tính được Reuters dẫn lại, Trái đất hiện có khoảng 8,7 triệu loài sinh vật nhưng khoa học mới nhận diện được khoảng 1,5 triệu loài. Trong khi đó, hơn 800 loài động vật đã tuyệt chủng kể từ năm 1500.

Các nhà nghiên cứu cảnh báo hệ sinh thái Lisima đang đối mặt nhiều sức ép từ hoạt động của con người. Rob Taylor cho biết nạn chặt phá rừng, khai thác kim cương thủ công và phương thức canh tác đốt nương làm rẫy đang làm suy giảm môi trường sống tự nhiên của nhiều loài động thực vật trong khu vực.

Những sinh vật phát sáng vừa được phát hiện không chỉ làm phong phú thêm danh mục đa dạng sinh học của thế giới mà còn cho thấy thiên nhiên vẫn còn nhiều bí mật chưa được khám phá.

Trong bối cảnh khủng hoảng môi trường ngày càng gia tăng, mỗi loài mới được ghi nhận cũng đồng nghĩa với thêm một lý do để bảo vệ những hệ sinh thái còn nguyên sơ trên hành tinh.

Theo Reuters