Định hình chính sách an cư hiện đại, linh hoạt

Vì vậy, phát triển nhà ở cho thuê không chỉ là giải pháp phù hợp nhằm đáp ứng nhu cầu của người dân, mà còn góp phần định hình một chính sách an sinh xã hội hiện đại, linh hoạt và bền vững.

Từ giấc mơ sở hữu nhà đến nhu cầu được an cư

“An cư lạc nghiệp” từ lâu đã trở thành một quan niệm quen thuộc trong đời sống xã hội. Với nhiều người, được sở hữu một căn nhà đồng nghĩa với sự ổn định, là nền tảng để xây dựng cuộc sống lâu dài. Tuy nhiên, tại các thành phố lớn như Hà Nội, quan niệm ấy đang đứng trước những thách thức không nhỏ.

Những năm gần đây, giá nhà ở liên tục leo thang trong khi thu nhập của phần lớn người lao động tăng chậm, khiến giấc mơ an cư ngày càng trở nên xa vời. Đặc biệt, với công nhân lao động nhập cư, viên chức trẻ hay những người mới lập nghiệp, việc sở hữu một căn nhà riêng vẫn là mục tiêu khó đạt được khi khả năng tích lũy không theo kịp đà tăng của giá bất động sản. Thực tế đó đặt ra yêu cầu cần có cách tiếp cận mới đối với chính sách nhà ở nhằm bảo đảm mọi người dân đều có nơi ở ổn định, an toàn và phù hợp với khả năng chi trả.

Đây cũng là chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi nhấn mạnh yêu cầu xác định nhà ở cho thuê là một trong những trụ cột chiến lược của chính sách nhà ở trong giai đoạn tới, đặc biệt tại các đô thị lớn, khu công nghiệp và những địa bàn có giá nhà vượt xa khả năng chi trả của người dân. Thông điệp này phản ánh sự chuyển biến quan trọng trong chủ trương phát triển nhà ở: Từ chỗ đặt trọng tâm vào sở hữu sang ưu tiên bảo đảm quyền tiếp cận chỗ ở cho mọi người dân.

Theo TS Nguyễn Trí Hiếu, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Phát triển thị trường tài chính - bất động sản toàn cầu, trong bối cảnh giá nhà tại các đô thị lớn liên tục tăng cao, phát triển nhà ở cho thuê là giải pháp phù hợp nhằm đáp ứng nhu cầu an cư của một bộ phận lớn người dân. Điều cốt lõi là tạo dựng nguồn cung nhà ở ổn định, chất lượng với mức chi phí hợp lý, giúp người dân có nơi ở phù hợp mà không phải gánh áp lực tài chính quá lớn từ việc sở hữu nhà.

Phó Chủ tịch Thường trực Hội Môi giới bất động sản Việt Nam Nguyễn Chí Thanh cho rằng, điểm cốt lõi làm nên sức sống của mô hình nhà ở cho thuê không chỉ ở giá thuê hợp lý mà còn là sự ổn định lâu dài.

Tại Việt Nam, đặc biệt là Hà Nội, nhu cầu về nhà ở cho thuê đang ngày càng rõ nét. Hàng triệu lao động ngoại tỉnh, công nhân, sinh viên, chuyên gia và cán bộ, công chức trẻ đang cần những không gian sống an toàn, ổn định với mức chi phí phù hợp. Trong khi đó, phần lớn nguồn cung hiện nay vẫn là các khu nhà trọ nhỏ lẻ, điều kiện sinh hoạt chưa đồng đều.

Từ góc độ đó, phát triển nhà ở cho thuê không chỉ là giải pháp của thị trường bất động sản mà còn là một chính sách xã hội ý nghĩa. Khi có nơi ở ổn định, người dân yên tâm lao động, học tập, gắn bó và đóng góp nhiều hơn cho quá trình phát triển kinh tế - xã hội.

Trụ cột của chính sách an sinh

Từ định hướng chiến lược của Trung ương, vấn đề đặt ra hiện nay là làm thế nào để chủ trương phát triển nhà ở cho thuê được hiện thực hóa bằng những cơ chế và chương trình hành động cụ thể.

Theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, các bộ, ngành, địa phương cần chuyển tư duy từ phát triển chủ yếu nhà ở thương mại sang phát triển đồng thời nhà ở thương mại và nhà ở cho thuê; xác định nhà ở cho thuê là phân khúc chiến lược, dài hạn, phục vụ đông đảo người dân, nhất là các nhóm đối tượng có nhu cầu thực sự về chỗ ở.

Chủ trương này có ý nghĩa đặc biệt đối với Hà Nội. Thời gian qua, thành phố đã đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội, rà soát quỹ đất, tháo gỡ khó khăn cho các dự án chậm triển khai; đồng thời tập trung giải quyết những điểm nghẽn về thủ tục đầu tư và giải phóng mặt bằng. Đây là những bước chuẩn bị quan trọng để mở rộng nguồn cung nhà ở xã hội và từng bước hình thành thị trường nhà ở cho thuê theo hướng chuyên nghiệp, bền vững.

Theo TS Nguyễn Trí Hiếu, để thu hút doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở cho thuê, Nhà nước cần có các chính sách hỗ trợ đủ mạnh về tín dụng, đất đai và thuế. Đây là lĩnh vực đòi hỏi nguồn vốn lớn, thời gian hoàn vốn kéo dài và tỷ suất lợi nhuận thường thấp hơn nhiều so với các phân khúc bất động sản khác, nên nếu thiếu các cơ chế khuyến khích phù hợp sẽ khó tạo được sức hút đối với nhà đầu tư. Trong khi đó, ông Nguyễn Chí Thanh cho rằng, cùng với cơ chế ưu đãi, cần xây dựng môi trường đầu tư ổn định, minh bạch và mô hình quản lý vận hành hiệu quả để bảo đảm lợi ích hài hòa giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Một yêu cầu quan trọng khác là phát triển nhà ở cho thuê phải gắn với quy hoạch đô thị. Thành công của một dự án không chỉ được đo bằng số lượng căn hộ được xây dựng mà còn phụ thuộc vào khả năng kết nối với hệ thống giao thông, trường học, cơ sở y tế, dịch vụ công và các tiện ích xã hội khác.

Thực tiễn tại nhiều quốc gia cho thấy, người dân sẵn sàng lựa chọn nhà ở cho thuê như một giải pháp lâu dài nếu được sống trong môi trường an toàn, văn minh và thuận tiện. Đây cũng là hướng đi mà Hà Nội cần theo đuổi trong quá trình phát triển các khu nhà ở cho thuê trong tương lai.